Chopin. Życie i twórczość, 1910r. - Ferdynand Hoesick
Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich, urodzony 1 marca 1810 r. (lub 22 lutego 1810 r.) w Żelazowej Woli, zmarł 17 października 1849 r. w Paryżu.
"Człowiekowi nie wystarczy żyć,
tylko potrzebne mu jest, żeby miał los"
Camus
Los naznaczył Chopina piętnem geniuszu. Żył w epoce, która pozostawiła w jego świadomości niezatarte ślady. Urodził się w okresie napoleońskim, który był dla Polaków czasem nadziei. Dojrzewał w Warszawie przedpowstaniowej. Powstanie listopadowe przeżył już na obczyźnie – w Wiedniu i Niemczech. Następnie osiadł w Paryżu– ówczesnej stolicy kulturalnej Europy – nie rozstając się jednak z myślą o Polsce. Doskonale obrazuje to wiersz "Chopin" Wiktora Junoszy: "Francuskie niebo mu płakało polskim deszczem".
Był dzieckiem narodu i Europy, synem Justyny Krzyżanowskiej, Polki, zubożałej szlachcianki, rezydującej na dworze Fryderyka Skarbka w Żelazowej Woli oraz Mikołaja Chopina, Francuza, urodzonego w Marainville w Lotaryngii. Jego ojciec w 1787 roku przybył do Polski z Françoise Nicole Weydlich, z domu Schelling, żoną Adama Jana Weydlicha, administratora zamku, będącego wówczas we władaniu Michała Adama hrabiego Paca. Podobnie jak ojciec w wieku 16 lat wyjechał z Francji do Polski, tak Fryderyk w wieku 20 lat opuścił Polskę i udał się do Francji. Historia rodziny w linii po mieczu zatoczyła więc koło. Zewnętrzne ramy działań Chopina, kontekst wydarzeń, okoliczności, które wpływały na jego życie, trzeba przedstawić w zarysie, aby zrozumieć kształtowanie się jego osobowości i sztukę, jaką tworzył.
Ojciec Mikołaja – François – był kołodziejem, ale pełnił we wsi Marainville funkcję syndyka. Mikołaj Chopin był zdolnym młodzieńcem. Po nauce w gimnazjum w Tantimont, dzięki kontaktom z zamkiem, a szczególnie z Weydlichami, rozwijał swoje umiejętności. Kiedy pojechał do Warszawy, znał już nieźle język niemiecki, kaligrafię, księgowość, poezję, a także grał po amatorsku na flecie i skrzypcach. Początkowo pracował w Manufakturze Tytoniowej w Warszawie, następnie pełnił funkcję guwernera u Ewy Łączyńskiej w Czerniewie, gdzie wychowywał jej dzieci, m.in. córkę Marię, słynną Panią Walewską.
Od 1802 roku pracował w Żelazowej Woli u hrabiny Ludwiki Skarbkowej. Tu poznał przyszłą żonę Justynę – ślub odbył się w 1806 roku w kościele w Brochowie. Po roku, w Warszawie, urodziła się Ludwika. Fryderyk przyszedł na świat w Żelazowej Woli w 1810 roku. 1 marca – według tradycji rodzinnej i wpisu tej daty przez Chopina na deklaracji wstąpienia do Towarzystwa Literackiego w Paryżu w 1833 roku, natomiast według aktu chrztu w Brochowie z 23 kwietnia – urodził się 22 lutego. Chrzestnymi byli: Anna Skarbek ze Strzyżewa i wychowanek Mikołaja Chopina – Fryderyk Skarbek, ale formalnie Franciszek Grembecki, bo Skarbek przebywał w Paryżu.
Jesienią tego roku rodzina przeniosła się do Warszawy, gdyż Mikołaj przyjął posadę w Liceum Warszawskim – najpierw wykładowcy, później profesora. Pierwsze ich lokum mieściło się w prawym skrzydle Pałacu Saskiego, w otoczeniu Ogrodu Saskiego. W 1811 roku urodziła się młodsza siostra Izabela, a w 1813 roku – Emilia, która przeżyła tylko 14 lat. Mikołaj ostatni list do rodziny w Marainville napisał w 1790 roku. Na żaden jednak nie otrzymał odpowiedzi, pamięć więc się zatarła, dzieciom nie przekazał historii swojej wiejskiej rodziny, tym bardziej, że stanowisko w liceum nobilitowało go.
