Ceramika Kadyńska

Ceramika Kadyńska - Ryszard Formela

Ceramiczny wazon o pękatym brzuścu i wydatnym kołnierzu w kształcie nawiązującym do starożytnych naczyń. Masywny korpus pokrywa geometryczna dekoracja w stylizowane gotyckie wzory. Kolorystykę, ograniczoną do kobaltu i ceglanej czerwieni, podkreślają pasy złota, zaznaczające kontury ornamentów oraz brzegi naczynia. Połączenie klasycznych motywów z prostotą wczesnego modernizmu – to główne cechy wyróżniające unikatową, ceramikę kadyńską. Te niezwykle wysmakowane przedmioty powstawały w niewielkiej miejscowości Kadyny, położonej nieopodal Elbląga. Charakterystyczna dekoracja blau – rot – gold  opisana wyżej została zaprojektowana przez wieloletniego dyrektora fabryki Wilhelma Dietriecha. Dietrich dbał, aby produkty wyróżniało nie tylko niezwykłe, jakbyśmy dziś powiedzieli wzornictwo, ale również perfekcja wykonania. Autorem masywnej formy naczyń był przypuszczalnie Hans Haffenrichter, ówczesny docent w elbląskiej Akademii Pedagogicznej. Historia manufaktury rozpoczyna się w 1903 roku, kiedy niemiecki cesarz Wilhelm II w niedawno nabytej posiadłości, podobnie jak dwa wieki wcześniej August II w Miśni, postanowił otworzyć manufakturę ceramiki. Uczynił to za radą rzeźbiarza Ludwiga Manzla, miłośnika subtelnej renesansowej majoliki. Za wyborem miejsca przemawiały nie tylko bogate złoża glinek, ale również chęć uprzemysłowienia rolniczej dotąd części Niemiec, jaką były Prusy Wschodnie. Intencją cesarza było stworzenie w Kadynach miejsca, w którym powstawać będą  najwyższej klasy przedmioty sztuki użytkowej, produkowane na sposób przemysłowy. Choć idea ta wyrastała z XIX–wiecznych tendencji nobilitacji rzemiosła artystycznego, była na wskroś nowoczesna.  Dziś ten modny sposób myślenia o przedmiocie określilibyśmy mianem designu.