Celtowie i ich mennictwo

Celtowie i ich mennictwo

Ojczyzną Celtów, należących do grupy plemion indoeuropejskich, były tereny na północ od Alp, obejmujące górne dorzecza Rodanu, Renu i Dunaju. Od VI w. p.n.e. rozpoczęli Celtowie swoją wielokierunkową ekspansję, dochodząc m.in. do Wysp Brytyjskich, zachodniej Francji i Półwyspu Pirenejskiego. Inna grupa, wyruszając w IV w. p.n.e. z biegiem Dunaju, dotarła do Węgier, Tracji i Macedonii. Nieliczni przedostali się do wschodniej części Azji Mniejszej, pojawili się również na ziemiach polskich: na Kujawach, Dolnym i Górnym Śląsku (przed połową IV w. p.n.e.) i w Małopolsce (ok. połowy III w. p.n.e.). Celtowie, którzy nigdy nie zjednoczyli się w jeden organizm państwowy, w I stuleciu p.n.e. zostali pobici przez Rzymian, Germanów i Daków, tracąc ostatecznie samodzielność polityczną. Wzmożone zapotrzebowanie na pieniądz wystąpiło wśród ludów celtyckich zapewne ok. 300 r. p.n.e. Krótko potem, zapewne około połowy III w. p.n.e., powstały pierwsze naśladownictwa (Galia, Kotlina Karpacka), których apogeum przypada na lata ok. 150 – 50 p.n.e. Mennictwo celtyckie charakteryzuje się dużą różnorodnością, zarówno pod względem formy i użytego metalu, jak i treści przedstawień. Poszczególne grupy plemion wzorowały się na różnych monetach antycznych, chociaż istniały również ulubione, niejako „ponadregionalne” typy. Naśladownictwa te nie zawsze były dokładne, wręcz przeciwnie – często dochodziła tu do głosu celtycka indywidualność. Z mennictwem złotym łączą się tzw. tęczowe miseczki, czyli nieduże celtyckie monety wybijane na terenach Europy środkowej pomiędzy Renem, Łabą i Niziną Węgierską, wzorowane na złotych staterach macedońskich, jednak z bardzo przekształconym (czy wręcz zmienionym) wizerunkiem.