Bóżnice drewniane

Bóżnice drewniane - Kazimierz Piechotka

Książka architektów Marii i (nieżyjącego już) Kazimierza Piechotków Bramy Nieba. Bóżnice drewniane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej została po raz pierwszy wydana w 1996 r. Od tamtej pory cieszy się opinią pozycji klasycznej. Rozwój badań w ciągu ostatnich dwudziestu lat wymusił jednak konieczność aktualizacji prezentowanych ustaleń. Dlatego też dziś do rąk czytelników trafia jej drugie wydanie, które otwiera serię wydawniczą Sztuka Żydowska w Polsce i Środkowo-Wschodniej Europie przygotowywaną przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata. Zarówno ponowne wydanie omawianej pozycji, jak i inicjowana seria wydawnicza, są przedsięwzięciami jak niezmiernie potrzebnymi. Holokaust przyniósł nie tylko zagładę narodu żydowskiego, ale również jego dziedzictwa, w tym – drewnianych synagog. Tworzywo, które pozwalało na wyjątkowe rozwiązania architektoniczne, ułatwiało także niszczenie tych budowli. Wynika z tego i niezwykła waga prowadzonych badań, i ich podstawowa trudność. Pierwsza publikacja Piechotków poświęcona synagogom to Bóżnice drewniane (1957) poświęcone budowlom powstałym pomiędzy połową XVII w. a początkiem XIX w. Kolejnym wydawnictwem były właśnie Bramy Nieba. Bóżnice drewniane..., które powstały w efekcie rozszerzenia zainteresowań Autorów o budowle powstałe w XIX w. i początkach XX w. Edycja z połowy lat 90. Doczekała się także wersja angielskiej Heaven's Gates. Wooden synagogues in the Polish Lithuanian Commonwealth (2004). W obszarze zainteresowań Autorów znajdują się obiekty z ziem „dawnej Rzeczypospolitej” w granicach przedrozbiorowych, a więc z terytorium obecnej Polski, Litwy, Ukrainy i Białorusi. Przeprowadzenie kwerendy dla tak rozległego terenu nie było łatwym zadaniem i w wielu przypadkach stało się możliwe dopiero niedawno. Obecna edycja jest próbą odzwierciedlenia obecnego stanu badań i stąd też biorą się różnice względem poprzedniego wydania. Zachowano podstawowy podział na dwie części: omówienie i album, przy czym obie z nich są bogate w materiał ikonograficzny. W części pierwszej zmieniono układ treści, a częściowo także samą treść. W części drugiej zrezygnowano z przybliżenia kilku synagog, na ich miejsce wybierając inne. Zmieniano także układ i rozmiar zdjęć, poszerzono przypisy, wzbogacono mapy i dodano poręczną tabelę nazw miejscowości. Tradycyjnie cenną pomocą w korzystaniu z tomu są bibliografie, indeksy, spisy i wykazy. ! Uwagi: Obwoluta jest nieco wytarta. Brzegi stron są lekko zakurzone. Strony pożółkłe.