Bagno ,1928r.

Bagno ,1928r. - Józef Watra-Przewłocki

Przewłocki (Watra Przewłocki) Józef Stanisław, krypt. J.W.P. (1887–1963), działacz polonijny w Ameryce, spółdzielczy w kraju, dziennikarz, literat. Ur. 18 X w Tuchowie w pow. tarnowskim, w rodzinie rzemieślniczej, był synem Władysława i Walerii z Frydmanów.

Do szkół uczęszczał P. prawdopodobnie w Tuchowie, Tarnowie i Krakowie. Ok. r. 1907 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Związał się tam ze Związkiem Narodowym Polskim (ZNP). Ogłosił wiele wierszy podpisanych J. S. Przewłocki, w organie ZNP „Zgoda” (Chicago 1908 nr 22, 26, 27, 28, 30, 31). W r. 1910 przyjął z rąk bpa Franciszka Hodura święcenia kapłańskie w Polskim Narodowym Kościele Katolickim; wydaje się jednak, iż funkcji duchownych nie wykonywał. Ok. r. 1911 powrócił do Polski, gdzie redagował wydawany przez siebie „Dziennik Tarnowski” (1912), zamieszczając tam liczne swoje teksty. Opublikował też materiały o życiu Polonii amerykańskiej w „Echu Literacko-Artystycznym” (W. 1913 nr 7, 1914 nr 3) podpisane Józef Watra Przewłocki. Odtąd używał przeważnie tej wersji nazwiska. W r. 1913 wyjechał ponownie do Stanów Zjednoczonych, gdzie prawdopodobnie pracował w redakcji „Kuriera Polskiego” w Milwaukee, stan Wisconsin, a następnie w l. 1916–18 – w redakcji „Gwiazdy Polarnej” i „Rolnika” w Stevens Point, stan Wisconsin, a w l. 1918–19 – w redakcji „Nowin Polskich” w Milwaukee. Czynny był także w akcji rekrutacyjnej do późniejszej Armii Polskiej we Francji i innych działaniach na rzecz pomocy Polsce. Ogłosił obszerną popularną Historyę Polski ilustrowaną (Stevens Point 1918), w której uwzględniał dzieje Polonii w Stanach Zjednoczonych, wykorzystując ówczesny dorobek historiografii polonijnej; fragment dotyczący Polonii w okresie pierwszej wojny światowej ujawnia sympatię P-ego dla mniejszościowego w tamtym środowisku nurtu związanego z ideologią Józefa Piłsudskiego (Komitet Obrony Narodowej – KON), choć wcześniej (1914), w korespondencji do „Echa Literacko-Artystycznego”, bronił środowiska, które dokonało secesji z KON.