Astma oskrzelowa vademecum

Astma oskrzelowa vademecum - P. O'Byrne

Astma oskrzelowa (z greckiego ἄσθμα, asthma – „zadyszka”) – często występująca, przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych charakteryzująca się różnorodnymi i nawracającymi objawami, odwracalną obturacją (zwężeniem) dróg oddechowych i skurczem oskrzeli[1]. Do częstych objawów należą świsty, kaszel, ucisk w klatce piersiowej i duszność[2].

Uważa się, że astma powodowana jest przez połączenie czynników genetycznych i środowiskowych[3]. Diagnoza opiera się zazwyczaj na zespole objawów, spirometrii oraz wynikach długoterminowego leczenia[4]. Klasyfikacja kliniczna jest dokonywana na podstawie częstości występowania objawów, pomiar natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) i szczytowego przepływu wydechowego (PEF)[5]. Inna klasyfikacja obejmuje podział na astmę atopową (zewnątrzpochodną, alergiczną) i nieatopową (wewnątrzpochodną)[6], gdzie atopia oznacza predyspozycję do nadwrażliwości typu 1[7].

Objawy o ostrym przebiegu leczy się zazwyczaj za pomocą krótko działających wziewnych beta2-mimetyków (np. salbutamol), natomiast dalsze postępowanie jest oparte na indywidualnie opracowanych zaleceniach, zależnych od stopnia ciężkości choroby oraz jej dotychczasowego przebiegu[8]. W bardzo ciężkich przypadkach konieczne może być dożylne podanie kortykosteroidów i siarczanu magnezu oraz hospitalizacja[9]. Można zapobiegać wystąpieniu objawów, unikając wywołujących je czynników (alergenów[10] i czynników drażniących) oraz stosując kortykosteroidy[11]. W razie braku uzyskania kontroli astmy można oprócz kortykosteroidów wziewnych stosować leki z grupy długo działających agonistów receptorów beta (LABA) lub leków przeciwleukotrienowych[12].

Zapadalność na astmę wzrosła znacznie od lat 70. XX wieku. W 2011 roku chorowało z jej powodu 235–300 milionów ludzi na całym świecie[13][14], z czego dla około 250 000 chorych była ona przyczyną zgonu.