Archiwum Stanisława Augusta

Archiwum Stanisława Augusta - Piotr Bańkowski

Archiwum Stanisława Augusta jest jedną z pierwszych i nielicznych w historii archiwoznawstwa polskiego prób studium archiwalnego tego typu. Praca ta jest wcieleniem w życie postulatu, który czekał na urzeczywistnienie od lat z górą 25. Wysunięty po raz pierwszy na V Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich w Warszawie w roku 1930, postulat ten domagał się podjęcia badań nad rozsianymi po świecie rękopiśmiennymi źródłami historycznymi, stanowiącymi niegdyś Archiwum Stanisława Augusta. Mimo że od tego czasu upłynęło długie ćwierć wieku, nikt dotychczas nie podjął tej pracy. Nikt nie wyświetlił zagadki tego tajemniczego zbioru. Studium niniejsze pragnie - w miarę sił autora - wypełnić tę zastarzałą i dotkliwą lukę w polskiej nauce archiwalnej. Pragnie ono odtworzyć dzieje i zrekonstruować obraz archiwum, które jako pierwotna całość nie istnieje już od lat z górą 150, a którego ocalałe disiecta membra są wciąż niewyczerpanym, pierwszorzędnym i najważniejszym źródłem do historii Rzeczypospolitej w II połowie XVIII stulecia.