Antropologia kulturowa

Antropologia kulturowa - Janusz Gajda

Prezentowana przez krakowski Impuls książka jest wydaniem pierwszym, choć zmienionym i poprawionym. Bazą było tu bowiem wydanie toruńskiej oficyny Adam Marszałek z 2005 roku. Antropologia kulturowa jest swoistym przewodnikiem dla początkującego humanisty. Napisana przystępnym, zrozumiałym językiem, zawiera podstawowe informacje związane z kulturą, niezbędne studentom pierwszych lat pedagogiki, socjologii, europeistyki czy etnologii. Zagadnienia przedstawiono pod kątem pedagogiki kultury w ujęciu humanistycznym. Przesłanie tomu można zawrzeć w cytacie z twórczości wielokrotnie przytaczanego Bogdana Suchodolskiego, który traktował kulturę jako „sposób uratowania człowieka przed chaosem życia, tak aby jego egzystencja stawała się prawdziwie ludzka w świecie urządzonym po ludzku". Owo podejście widać klarownie w rozdziale „Wychowanie przez kulturę", gdzie Janusz Gajda zaproponował ambitny projekt wychowania młodego społeczeństwa poprzez edukację kulturalną. Atutem książki jest konstrukcja. Przygotowana jest tak, by rozwijała zainteresowania i zdolności humanistyczne studentów. Każdy rozdział wieńczy zestaw pytań użytecznych w przyswojeniu i poszerzaniu wiedzy, dzięki czemu całość może służyć jako pomoc naukowa, mobilizująca do samokształcenia i samodzielnego zdobywania wiedzy. Autor wskazuje na interdyscyplinarny charakter studiów antropologicznych. Przejrzystym językiem przytacza wiele definicji i ujęć terminu «kultura», zarówno w szerokim, jak też w wąskim rozumieniu. Przybliża znaczenie opozycji «kultu-ra-natura» oraz terminu «cywilizacja». W odrębnym rozdziale wyjaśnia podstawowe elementy kultury oraz poszczególne systemy wchodzące w jej skład, takie jak: nauka, sztuka, religia oraz język, rozumiany jako podstawa komunikacji, kształtująca rzeczywistość człowieka. Autor porusza również problematykę relacji człowieka jako kreatora i wytworu kultury oraz związków pomiędzy jej odbiorcami a twórcami. Na uwagę zasługuje rozdział ostatni, poświęcony tematowi kultury w życiu narodów. To istotna kwestia we współczesnej epoce rozszerzania Unii Europejskiej o nowe państwa, w sytuacji wolnych granic, migracji, Mc-świata, globalnej wioski oraz konfliktów terytorialnych w Europie.