Aleksander Napoleon Dybowski i jego projekt konstytucji dla Polski z 1848 roku

Aleksander Napoleon Dybowski i jego projekt konstytucji dla Polski z 1848 roku - Henryk Grajewski

Projekt tymczasowej konstytucji dla Polski opracowany przez Aleksandra Napoleona Dybowskiego w 1848 r. był programem radykalno-demokratycznym, powstałym w środowisku Wielkiej Emigracji. Zakładał odbudowę niepodległego państwa polskiego opartego na zasadzie suwerenności narodu, równości obywateli wobec prawa oraz szerokich praw politycznych. Dybowski opowiadał się za republiką z wybieralnymi władzami i silną reprezentacją społeczeństwa. Projekt przewidywał zniesienie przywilejów stanowych, rozszerzenie swobód obywatelskich, ochronę wolności słowa, sumienia i zgromadzeń oraz przeprowadzenie reform społecznych poprawiających sytuację warstw najuboższych. W jego koncepcji widoczne były także wpływy demokratyzmu i socjalizmu utopijnego, łączące walkę o niepodległość z programem głębokich przemian społecznych. Projekt należał do najbardziej postępowych polskich koncepcji ustrojowych okresu Wiosny Ludów