Akcjonizm wiedeński

Akcjonizm wiedeński -

Pierwsza w Polsce obszerna publikacja poświęcona akcjonizmowi wiedeńskiemu. Katalog składa się z kilku części. Oprócz reprodukcji prac Güntera Brusa, Ottona Muehla, Hermanna Nitscha, Rudolfa Schwarzkoglera oraz dużego wyboru ich tekstów, przede wszystkim manifestów i relacji z przeprowadzonych akcji – publikacja zawiera eseje napisane przez specjalistów zajmujących się akcjonizmem. W polskiej literaturze niewiele możemy znaleźć informacji o sztuce akcjonistów wiedeńskich. Niniejsza publikacja jest pierwszym w języku polskim obszernym spotkaniem z ich tekstami i dokumentacją działań. Po otwierających książkę wstępach oraz tekście kuratorskim następuje wybór ważniejszych tekstów teoretycznych, manifestów i esejów czwórki akcjonistów wiedeńskich, a także relacji prasowych z akcji i wywiadów o akcjonizmie wiedeńskim z odleglejszej czasowo perspektywy (rozmowy z Ottonem Muehlem i Hermannem Nitschem). Na szczególną uwagę zasługują Wybrane teksty teoretyczne Rudolfa Schwarzkoglera, z których żaden nie ukazał się za życia artysty. Kolejna część zawiera zbiór tekstów o akcjonizmie wiedeńskim i kontekstach, w których powstawała ta sztuka. W zagadnienie związków sztuki i polityki w Austrii na przestrzeni XX wieku wprowadza esej Andreasa Stadlera Niepokojąca sztuka i polityka w Austrii. Hanno Millesi w Uwagach na temat akcjonizmu wiedeńskiego, jego poprzedników, następców i środowiska opisuje historyczny rozwój sztuki i postaw Brusa, Muehla, Nitscha i Schwarzkoglera oraz pokazuje ich wpływ na twórczość innych artystów. Maria Anna Potocka w tekście Gwałt na kulturze przedstawia akcjonistów na tle Zeitgeistu lat sześćdziesiątych, jako nieodzowne, paradoksalnie wybrane przez społeczeństwo zjawisko rozbijające zastaną skorupę panujących stosunków społecznych. Z kolei Gerald Raunig w rozprawie Sztuka i rewolucja, 1968 roku. Akcjonizm wiedeński i sprzężenie negatywne dokonuje krytycznej analizy politycznego zaangażowania akcjonizmu w rok 1968, a także realnych skutków aliansu artystów i bytów politycznych. Ostatnia część książki rozszerza zagadnienie poruszane na wystawie. Ewa Majewska w tekście Ucieleśnione zniesienie (końca) sztuki w pracach VALIE EXPORT pisze o relacjach między sztuką wiedeńskiej akcjonistki – VALIE EXPORT a kontekstem społeczno-kulturowym i powstającą sztuką kobiet (większość publikacji o akcjonizmie heroizuje mężczyzn, pomijając działania kobiet w ich otoczeniu). O ambitnym, choć de facto niezrealizowanym postulacie awangardy – stopienia się sztuki z życiem, teoretyzuje Kuba Szreder w rozprawie Autonomia sztuki a społeczeństwo, snując rozważania o przyszłościowych możliwościach, ale i zagrożeniach, sztuki rzeczywiście społecznie zaangażowanej. Książkę zamyka obszerny wybór dokumentacji zdjęć działań akcjonistów oraz późniejszych obrazów Brusa i Nitscha.