Młody artysta wykonał kopię najsłynniejszego polskiego obrazu

1 lutego 2024 Admin Brak Komentarzy

Obraz autorstwa Jana Matejki bez wątpienia należy do dzieł ikonograficznych. Ten najsłynniejszy obraz z kolekcji krakowskiego malarza wciąż wzbudza podziw i zainteresowanie miłośników sztuki. Obraz Bitwa pod Grunwaldem znajduje się w Galerii Sztuki XIX wieku Muzeum Narodowego w Warszawie. Dzieło Matejki, wyrażające istotę pamięci oraz tożsamości narodowej, wywołało niedawno nową falę szczególnej ciekawość ze względu na szeroko komentowany proces jego konserwacji zakończony w 2012 roku. Podjęto wówczas decyzję, że jeden z najtrudniejszych w konserwacji obrazów w zbiorach polskich nie może być narażany na ryzyko transportu.

Jan Matejko

Monumentalne dzieło Jana Matejki ukazuje w skondensowanej formie, zmagania wojsk polskich i litewskich z wojskami zakonu krzyżackiego. Podczas jednej z największych bitew średniowiecznej Europy, która odbyła się 15 lipca 1410 roku na polach Grunwaldu, Łodwigowa i Stębarku. Kompozycja płótna jest niezwykle dynamiczna, wręcz barokowa. Szczególny efekt wywołuje umieszczona w centralnej części figura koła, w której przedstawieni są główni bohaterowie malarskiej akcji. Widać tu kłębowisko stłoczonych postaci ukazanych w gwałtownym ruchu, podkreślonym dodatkowo dynamicznym poruszeniem szat. Jednocześnie całość kompozycji jest harmonijna i wyważona.

W centrum obrazu symetrycznie rozmieszczone zostały postaci dowódców, księcia Witolda po prawej stronie oraz Ulricha von Jungingena po lewej. Ze względu na kontrastową kolorystykę ich czerwonych i białych szat, a także rozświetlenie tej części obrazu, wzrok widza kieruje się tu w pierwszej kolejności. Jednak po chwili uważnej lektury odnaleźć można w dalekim planie, w prawym górnym rogu obrazu, równie ważnych bohaterów historycznych. Władysława Jagiełłę i Zbigniewa z Oleśnicy, który ratuje królowi życie. Jest to częsty u Matejki zabieg kompozycyjny, który pozwala z jednej strony na wydobycie jednoznacznego przekazu (w tym wypadku w środkowej części płótna). Z drugiej zaś uzupełnia historię o kolejne elementy, niezbędne do właściwego jej odczytania i zrozumienia. Widz odkrywa nowe epizody opowieści nie tracąc nic z wątku głównego.

Dzieło, które nie może podróżować  

Student malarstwa łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych Ireneusz Rolewski w ramach przedmiotu „technologia malarstwa” wykonywał kopię części wspomnianego obrazu Matejki. Zainspirowany informacją, że oryginalne dzieło nigdy już nie opuści muzeum postanowił wykonać pełną kopię obrazu (w skali 1:1), która w przeciwieństwie do oryginału podróżować będzie mogła. Nie była to jednak jedyna przyczyna podjęcia tej niezwykle odważnej decyzji. Temat Grunwaldu był zawsze obecny w życiu malarza – towarzyszył Irkowi już od dzieciństwa. W domu rodzinnym nad jego łóżkiem wisiała reprodukcja dzieła Matejki. Do kolejnego, bardziej już świadomego spotkania z dziełem doszło podczas nauki w liceum plastycznym. Wówczas Irek postanowił namalować na jednej ze ścian zajmowanego pokoju kopię „Bitwy pod Grunwaldem”.

Zmotywowany malarz znalazł siłę i mimo wielu wyrzeczeń i przeszkód osiągnął upragniony cel. Kopia „Bitwy pod Grunwaldem” wykonana przez Irka składa się z jedenastu malowanych w różnym czasie oraz różnych miejscach elementów. Praca nad nią zajęła łącznie ok. 900 dni.  Miejsca pracy nad kopią wyznaczały kolejne etapy jej powstawania. Irek uzyskał zgodę MNW na malowanie z oryginału. Praca w muzeum zajęła 620 dni, przebiegła w bardzo dobrej atmosferze, a sam Irek stał się ulubieńcem osób pilnujących sal wystawowych jak i publiczności. Trzeba jednak zaznaczyć, że praca w muzeum przebiegała dosyć wolno. Na przykład wykonanie ostatniego fragmentu kopii zajęło artyście 165 dni. W 2019 roku Rolewski zakończył malowanie w MNW. Z pomocą pracowników Muzeum Historycznego Skierniewic udało się znaleźć kolejne miejsce do pracy.

Pasja i determinacja drogą do sukcesu

Głównym zadaniem na tym etapie było połączenie wszystkich 11 elementów kopii. Tym miejscem zostało jedno z wolnych pomieszczeń drukarni w Konstancinie. To właśnie tam, począwszy od wyciągania włókien, wykonania próbnych wiązań, nauki procesu łączenia poprzez wykonanie krosna malarskiego, wreszcie próby prostowania obrazu. Zwieńczeniem działań w konstancińskiej drukarni był transport scalonej już kopii. Została ona umieszczona w specjalnej rurze, w której za pomocą dźwigu opuściła drukarnię, wyruszając w dalszą podróż. W 2020 roku znalazła się w Skierniewicach, a dokładnie w hufcu ZHP. Dzięki pomocy Muzeum Historycznego Skierniewic Irek kontynuował pracę. W tym samym roku odbyła się pierwsza prezentacja kopii z okazji okrągłej rocznicy bitwy (610.). 

Sam przekaz twórczości Jana Matejki nie był dla Irka tak interesujący jak jego sposób malowania. Umiejętność ukazania materii, użycie koloru etc. Rolewski nie wpisuje swojej pracy nad kopią obrazu w żadną z narracji politycznych, ponieważ koncentrował się na próbie odtworzenia malarskiego gestu.

Zdjęcia pochodzą z portalu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Grunwaldem_(obraz_Jana_Matejki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Matejko

Brak Komentarzy

Odpowiedz

NAJNOWSZE WPISY

NEWSLETTER

Planujesz czytać więcej książek, ale nie masz pomysłu jakich? Chcesz śledzić wydarzenia czytelnicze? Potrzebujesz pomocy w ocenie własnej twórczości? Z NAMI TO WSZYSTKO JEST MOŻLIWE! Bądź na bieżąco z artykułami, zapisując się do newslettera.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wysyłki wiadomości typu Newsletter oraz potwierdzam, że zapoznałam/em się z informacjami dla subskrybentów usługi Newsletter i informacjami o Ochronie Danych Osobowych.

×