Bernhard Moritz i jego bliskowschodnie podróże
Urodzony w Berlinie Bernhard Moritz (1859-1939) był absolwentem orientalistyki na Uniwersytecie Berlińskim, gdzie w 1882 roku obronił doktorat. Dzięki stypendium Niemieckiego Instytutu Archeologicznego (Deutsches Archäologisches Institüt) spędził kilka lat w Syrii i w Mezopotamii oraz uczestniczył w wykopaliskach w Surghul (Tell Surghul) i Al Hiba. Przez 10 lat pracował jako bibliotekarz i nauczyciel języka arabskiego w Seminarium Języków Obcych (Seminar für Orientalische Sprachen), utworzonym w 1887 roku na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie (Friedrich-Wilhelm-Universität zu Berlin). Na przełomie wieków Moritz obejmował stanowisko dyrektora tamtejszej Biblioteki Pałacowej, założonej przez Alego Paszę Mubaraka. Swoje obowiązki łączył z licznymi podróżami badawczymi na Półwysep Synaj i na tereny dzisiejszej Arabii Saudyjskiej, uwieczniając na kliszy fotograficznej obrazy miejsc i ludzi. Po powrocie do Berlina podjął pracę w Seminarium Języków Obcych, a w 1924 roku przeszedł na emeryturę z tytułem profesora. Bernhard Moritz był wybitnym orientalistą i językoznawcą, opisał szczegółowo topografię Egiptu, Hidżazu i Synaju. Pozostawił po sobie liczne prace, m.in. Wie Ägypten englisch wurde (Weimar 1915), Der Sinaikult in heidnischer Zeit (Berlin 1917), Arabien. Studien zur physikalischen und historischen Geographie des Landes (Hannover 1923). Jednym z najciekawszych dzieł Moritza jest wydany w Berlinie w 1916 roku Bilder aus Palästina, Nord-Arabien und dem Sinai (https://tezeusz.pl/bilder-aus-palastina-nord-arabien-und-dem-sinai-8842723), album zawierający sto fotografii z lat 1905-1915 z tekstem objaśniającym. Większość zdjęć dr Moritz wykonał osobiście, ale fotografie z terenów, do których nie mógł dotrzeć – przede wszystkim do niedostępnego wówczas dla Europejczyków Hidżazu z Mekką i Medyną – dostarczyli jego tureccy przyjaciele. Wśród kart znajdują się widoki na Jerozolimę, święte miasta islamu – Mekkę i Medynę (również plan tego miasta), Hejaz i Jiddah w Arabii Saudyjskiej, Petrę w Jordanii i górę Synaj. Fotografie ukazują również budowę linii kolejowej z Damaszku do Mekki i Medyny (ukończoną w 1908 r.), widoki na wnętrza świątyń, meczety i pozostałości archeologiczne. Moritz i tureccy fotografowie ukazali również sceny rodzajowe: grupy Arabów na ulicach Medyny i w małych wioskach, budowniczych kolei, koczowników i pielgrzymów do Mekki.
To wyjątkowe dzieło zostało opublikowane w berlińskim wydawnictwie Dietrich Reimer Ernst Vohsen, które swoimi początkami sięga lat 40-tych XIX wieku. Zostało założone przez Dietricha Arnolda Reimera, syna niemieckiego wydawcy Georga Andreasa Reimera, od którego przejął część wydawnictwa geograficznego i artystycznego. Oficyna zasłynęła przede wszystkim ze swojej niezwykłej oferty kartograficznej. W 1868 roku wspólnikiem Reimera został Hermann August Hoefer, a 23 lata później, w związku z podeszłym wiekiem, Hoefer dokooptował do spółki Ernsta Vohsena (1853-1919). Od 1895 r. Vohsen prowadził oficynę sam i był to początek nowej ery w dziejach wydawnictwa. Niemiecki konsul w Sierra Leone i pełnomocnik Niemieckiego Towarzystwa Wschodnioafrykańskiego (Deutsch Ostafrikanischen Gesellschaft) podróżnik znający suahili i arabski położył silniejszy nacisk na druki w zakresie geografii, kartografii i etnografii. Na maszynach drukarskich zaczęły powstawać wyjątkowe mapy kolonialne oraz mapy morskie. W ofercie Tezeusza znajduje się kilka unikalnych publikacji z tej oficyny:
Wydana w Berlinie w 1914 r. Rund um Süd-Amerika Reisebriefe muzykologa Oskara von Riesemanna (https://tezeusz.pl/rund-um-sud-amerika-1914-r-oskar-v-riesemann-3023327) oraz Die seltsame Insel autorstwa szwedzkiego pisarza i fotografa Bengta Berga z 1929 r. (https://tezeusz.pl/mein-freund-der-regenpfeifer-1925r-berg-bengt-1855260).
Brak Komentarzy