Przygotowując się do matury warto skupić się na motywach literackich, występujących w lekturach. Ich znajomość pozwoli Wam uzyskać dobry wynik z egzaminu, a także zaoszczędzi sporo stresu podczas pisania pracy. Sprawdźcie, na jakie motywy literackie zwrócić uwagę.
Spis treści
Co to jest motyw literacki?
Według Słownika Języka Polskiego PWN motyw to:
- «idea, wątek lub postać utrwalone w kulturze, powtarzające się w utworach literackich różnych epok; też: najmniejszy niepodzielny element rzeczywistości przedstawionej w utworze»
Motyw jest podstawową jednostką konstrukcji, częścią treści utworu oraz ważnym elementem ukazanego w nim świata. Motywem literackim może być zdarzenie, sytuacja, przeżycie, uczucie, nawet przedmiot.
„Lalka” motywy literackie
Motyw miłości
Stanisław Wokulski, główny bohater „Lalki” Bolesława Prusa, wychowany na romantycznej poezji przeżywa romantyczną miłość do Izabeli Łęckiej – arystokratki. Miłość do dziewczyny zakłóca karierę kupiecką Wokulskiego, wpływa na jego decyzje zawodowe, plany i aspiracje. Mężczyzna charakteryzujący się trzeźwym i racjonalnym podejściem do interesów, prezentuje stałą zmienność nastrojów i uczuciowość.
Idealizuje ukochaną kobietę, dlatego bardzo bolesne staje się rozczarowanie bohatera, gdy wreszcie poznaje prawdziwe oblicze Łęckiej. Gdy słyszy rozmowę prowadzą przez Izabelę i Starskiego przeżywa wstrząs. Niestety ta sytuacja nie pozwala mu uwolnić się od tragicznego w skutkach uczucia.
Motyw pieniędzy
Pieniądz – jako środek do zdobywania uczuć
Pieniądze są dla Wokulskiego sposobem na zwrócenie uwagi Izabeli Łęckiej. Mężczyzna naraża swoje zdrowie i życie podczas wojny i zdobywa majątek. Sądzi, że będąc bardzo bogatym człowiekiem ma szansę zdobycia arystokratki Izabeli. Pragnie prawdziwej miłości i łudzi się, że będzie mógł ją kupić.
Pieniądz – wartość nieodzowna do życia
Łęcki jest bankrutem, by się utrzymać, gra w karty. Nie uważa, by to mu przeszkadzało manifestować szlachecki honor. Pieniądze są dla niego bardzo ważne, nie zamierza obniżać standardu życia. Jego córka Izabela, panna na wydaniu, uważa, że aby dalej prowadzić dostanie życia powinna bogato wyjść za mąż. W jej sferze brakuje dobrze usytuowanych mężczyzn, dlatego łaskawie zaczyna zauważać Wokulskiego.
Motyw samotności
Samotność jednostki wybitnej
Stanisław Wokulski czuje się samotny. Nie jest rozumiany przez społeczeństwo, w którym żyje, ponieważ wyrasta ponad nie swoją osobowością i sposobem myślenia. Jego samotność pogłębia także miłość do Izabeli Łęckiej. Aby uzyskać jej względy musi wejść w kręgi arystokracji, lecz tam nadal wszyscy widzą w nim tylko kupca. Jego najlepszy przyjaciel Rzecki, nie potrafi go zrozumieć i samotność Stanisława tłumaczy sobie działalnością polityczną mężczyzny.
Samotność z wyboru
Ignacy Rzecki wiedzie samotne życie kawalera. Jego egzystencja koncentruje się wokół sklepu i Wokulskiego.
„Wesele” motywy literackie
Motyw domu
Jednym z popularnych motywów literackich na maturze jest symbolika domu. Pojawia się ona w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego.
Dom – bronowicka chata – wygląd symbolizuje narodowe dzieje
W chacie Gospodarza odbywa się wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny. Dom stanowi wzór dbałości gospodarskiej. Wszystko jest w nim uporządkowane i ma swoje miejsce. Za oknem widać ogród, a w nim różne krzewy otulone w słomę. Meble w izbie są proste, znajduje się tam stół, stołki, biurko zarzucone papierami, sofa, piec, stolik, fotel, na ścianie wiszą obrazy m.in. Matki Boskiej Ostrobramskiej, Matki Boskiej Częstochowskiej i reprodukcja obrazu przedstawiającego Wernyhorę. W domu znajdują się elementy typowe, świadczące o symbolicznym wymiarze domu, oraz takie, które stają się sceną narodowych dziejów.
Dom – bronowicka chata – symbol narodu i jego możliwości wywalczenia niepodległości
Do Bronowic na wesele Pana Młodego przybywają przedstawiciele dwóch warstw społecznych, spotykają się ze sobą chłopi i inteligencja. Każdy z nich pragnie niepodległości, ale nie mogą dojść do porozumienia. Elita intelektualna, która mogłaby poprowadzić naród do walki, wciąż lekceważy mieszkańców wsi. Chłopi chcieliby walczyć, jednak brakuje im przywódcy. Polacy, choć mają szlachetne cele i chcą przeciwstawić się zaborcy pozostają bierni.
Motyw wyprawy
Motyw wyprawy w „Weselu” symbolizuje niepowodzenie, oznakę słabości i egoizmu. Taką wyprawę odbywa Jasiek, który złotym rogiem ma obudzić naród do walki. Chłopak rozpoczyna podróż pełen optymizmu, ale wraca bez rogu – zgubił go, kiedy podnosił z ziemi czapkę z pawimi piórami. Okazała się ona dla niego ważniejsza niż sprawa powstania. Jasiek pokazał swoją słabość, a wyprawa zakończyła się absolutnym niepowodzeniem.
To tylko przykładowe motywy, które występują w lekturach. Przygotowując się do matury warto poświęcić im więcej uwagi, po to, by pisanie pracy przyszło Wam z łatwością. Powodzenia!
Brak Komentarzy