W gronie tegorocznych laureatów Paszportów Polityki znaleźli się Paweł Maślona, Katarzyna Szyngiera, studio Starward Industries, Magdalena Nadolle, Jacek Świedziński, duo Karolina Mikołajczyk i Iwo Jedynecki oraz Hania Rani. Paszporty Polityki, jedno z najważniejszych wyróżnień w polskim świecie kultury, były przyznawane po raz 31.
Finał 31. edycji Paszportów Polityki zorganizowano we wtorek 16 stycznia. Zasady wybierania nominowanych do Paszportów Polityki wyglądają od lat tak samo. W pierwszym etapie eliminacji krytycy z różnych redakcji i instytucji kultury zgłaszają swoim zdaniem najciekawsze młode osobowości minionego roku w siedmiu kategoriach: film, literatura, teatr, sztuki wizualne, muzyka poważna, muzyka popularna i kultura cyfrowa. W kolejnym etapie Kapituła składająca się z dziennikarzy tygodnika „Polityka” wyłania laureatów. W tym roku doszedł jeszcze jeden Paszport, który został przyznany przez czytelników. Oprócz tego Kapituła wręczyła nagrodę i tytuł Kreatora Kultury 2023.
Laureaci PASZPORTÓW POLITYKI w poszczególnych kategoriach
Tegoroczny Paszport „Polityki” w kategorii filmowej otrzymał Paweł Maślona, reżyser i scenarzysta. Jego ostatni film „Kos” został doceniony Złotymi Lwami na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Kapituła nagrody doceniła go „za zmysł ironii i odważne przełamywanie konwencji, za gatunkową lekkość i wagę podjętej tematyki, za ukazanie Polski właściwie nieznanej z podręczników historii, ku przestrodze współczesnych”.
Paszport Polityki w kategorii książka (w ubiegłych latach: literatura) otrzymał w tym roku Jacek Świdziński. Wielu pewnie – jak i laureata – być może zdziwi, że otrzymał nagrodę za komiks, gatunek, niesłusznie, wciąż mało poważany. Kapituła doceniła go „za powieść graficzną »Festiwal«, która znakomicie opowiada epicką, wielowymiarową historię Festiwalu Młodzieży, a także oddaje polskie traumy i lęki tamtej epoki”.
W kategorii sztuk wizualnych nagrodę otrzymała Marta Nadolle: „Za malarstwo, w którym socjologiczna dociekliwość łączy się z psychologiczną przenikliwością, a osobiste doświadczenia przekładane są na uniwersalne prawdy. Za wielowymiarowy portret młodego pokolenia Polaków”. Marta Nadolle jest artystką wizualną, malarką, fotografką, autorką instalacji i filmów. Uczestniczyła m.in. w głośnej wystawie „Farba znaczy krew” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej (2019). Jej obrazy opowiadają o życiu w Warszawie.
Jedyny w swoim rodzaju skład: skrzypce i akordeon, czyli Karolina Mikołajczyk i Iwo Jedynecki otrzymali Paszport „Polityki” w kategorii muzyka poważna „za wszechstronność i umiejętność poruszania się po różnych światach muzycznych. Za wirtuozerię, nieokiełznaną fantazję i pomysłowość w doborze oraz tworzeniu nowego repertuaru na nietypowy skład, jakim są skrzypce i akordeon”.
Paszport „Polityki” w kategorii muzyka popularna otrzymała Hani Rani, kompozytorka, pianistka i wokalistka. „Za prowadzenie szerokiej publiczności w rejony, które nie kojarzyły się dotąd z masowością. Za imponujący rozwój własnej estetyki, a wreszcie autorskie łączenie gatunków i muzyki z tekstem”. W 2023 roku Hania Rani wydała album „Ghosts”, w którym z kameralnych utworów pianistycznych przeszła do form bardziej rozbudowanych, włączających brzmienia elektroniczne, piosenkowych (sama wykonuje partie wokalne).
Laureatem Paszportu w kategorii kultura cyfrowa zostało krakowskie studio Starward Industries za debiutancką grę wideo „Niezwyciężony” na podstawie prozy Stanisława Lema. Zwykle Paszport przyznawany jest wymienionym z nazwisk twórcom, jednak kapituła nagrody postanowiła docenić całe studio. Jego założyciel Marek Markuszewski wspomniał, że nad grą pracowało ponad 30 osób. Otrzymali Paszport: „za wyróżniający się artystycznym smakiem i zrozumieniem intencji autora przekład klasycznego dzieła Stanisława Lema na język interaktywnego medium, z akcentem na aktualne dziś – w dobie ekspansji inteligencji maszynowej – ostrzeżenie przed ułudą antropocentryzmu”.
Po raz pierwszy to czytelnicy „Polityki” mogli przyznać nagrodę, głosując na nominowanych. Ósmy Paszport na tegorocznej gali został wręczony Łonie. Autorem laudacji dla laureata był jeden z czytelników, a swój głos uzasadnił on następująco: „Łona swoim najnowszym albumem »TAXI« pokazuje, że rap może być wręcz filmową opowieścią łączącą dokument z fabułą. Muzyka stworzona specjalnie na potrzeby płyty jest nowatorska i otwiera nowe brzmienia w tym gatunku. Łona jako reprezentant starej fali hip-hopu wciąż eksperymentuje, za co czapki z głów!”.
Niedaleko stąd wbrew pozorom do „1989” – opowieści musicalowej w reż. Katarzyny Szyngiery, teatralnego hitu roku. Grono laureatów, poza tym, że przypomina o roli malarstwa (to była dość zaskakująca – także dla nas – dominanta kategorii Sztuki wizualne, ale też istotny wątek w dwóch innych kategoriach), odnosi się brawurowo do polskiej historii. Paweł Maślona spogląda na nią z ironią, wykorzystując emocje opisywanego często na naszych łamach „zwrotu ludowego”. Jacek Świdziński przypomina niezwykłą historię Festiwalu Młodzieży z 1955 r.
Zdjęcie pochodzi z portalu: https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ona
Brak Komentarzy