{"id":914,"date":"2019-05-13T10:35:49","date_gmt":"2019-05-13T08:35:49","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=914"},"modified":"2019-05-16T06:41:21","modified_gmt":"2019-05-16T04:41:21","slug":"niewola-zakleta-w-dzwieku-cisza-w-pradze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2019\/05\/13\/niewola-zakleta-w-dzwieku-cisza-w-pradze\/","title":{"rendered":"Niewola zakl\u0119ta w d\u017awi\u0119ku &#8211; &#8222;Cisza w Pradze&#8221;"},"content":{"rendered":"<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_poszukiwaniach_sensu_w_dazeniu_do_%E2%80%9Eprawdy_uniwersalnej%E2%80%9D_w_analizie_absolutu_przewaznie_chodzi_o_odwrocenie_ustalonego_porzadku_o_wykolejenie_pociagu_normatywnych_zasad_o_pewnego_rodzaju_tworcza_anarchie\"><\/span><span style=\"font-family: helvetica, arial, sans-serif;\">W poszukiwaniach sensu, w d\u0105\u017ceniu do &#8222;prawdy uniwersalnej&#8221;, w analizie absolutu przewa\u017cnie chodzi o odwr\u00f3cenie ustalonego porz\u0105dku, o wykolejenie poci\u0105gu normatywnych zasad, o pewnego rodzaju tw\u00f3rcz\u0105 anarchi\u0119.<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-family: helvetica, arial, sans-serif;\">Miasto jest pe\u0142ne gniewu, emocji, ha\u0142asu, a wi\u0119c, aby je uratowa\u0107 przed ostateczn\u0105 zag\u0142ad\u0105, nale\u017cy najpierw zaprowadzi\u0107 \u0142ad oparty na ciszy absolutnej. Tej z tzw. piwnicy \u015bwiata, czyli z dna Rowu Maria\u0144skiego, z najg\u0142\u0119bszego miejsca na ziemi. Wy\u0142\u0105czy\u0107 d\u017awi\u0119k w mie\u015bcie. Uspokoi\u0107 gwarn\u0105 i t\u0119tni\u0105c\u0105 \u017cyciem Prag\u0119. Uwielbiam w ten spos\u00f3b skonstruowane historie. Zapis los\u00f3w pozornie przypadkowych ludzi, kt\u00f3rzy mijaj\u0105 si\u0119 na ulicy, w drzwiach restauracji, w \u015brodkach komunikacji miejskiej. Jasnym jest, \u017ce ich istnienia \u00a0w pewnym momencie si\u0119 skrzy\u017cuj\u0105, \u017ce jako\u015b na siebie nawzajem wp\u0142yn\u0105. I kiedy nadchodzi w ko\u0144cu moment kulminacyjny, m\u00f3wimy sobie wprost \u2013 przecie\u017c to by\u0142o w jakim\u015b tam stopniu oczywiste. Popl\u0105tane ludzkie drogi, misternie utkana intryga zbieg\u00f3w okoliczno\u015bci, czarny humor przeznaczenia. I ponura, przygn\u0119biaj\u0105ca projekcja samotno\u015bci w t\u0142umie. A w tle pusty tramwaj, kt\u00f3ry zdaje si\u0119 by\u0107 prowadzony przez ogromnego bia\u0142ego psa, alkoholik rozmawiaj\u0105cy z duchem zmar\u0142ej \u017cony, i migawki z wojny w Iranie. Awangarda w czystej postaci. Nietuzinkowa tre\u015b\u0107 uzbrojona w brutaln\u0105 szczero\u015b\u0107 prostego, potocznego wr\u0119cz j\u0119zyka. Zab\u00f3jcze po\u0142\u0105czenie! Niewiarygodnie mocny przekaz.<\/span><\/p><div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2019\/05\/13\/niewola-zakleta-w-dzwieku-cisza-w-pradze\/#W_poszukiwaniach_sensu_w_dazeniu_do_%E2%80%9Eprawdy_uniwersalnej%E2%80%9D_w_analizie_absolutu_przewaznie_chodzi_o_odwrocenie_ustalonego_porzadku_o_wykolejenie_pociagu_normatywnych_zasad_o_pewnego_rodzaju_tworcza_anarchie\" >W poszukiwaniach sensu, w d\u0105\u017ceniu do &#8222;prawdy uniwersalnej&#8221;, w analizie absolutu przewa\u017cnie chodzi o odwr\u00f3cenie ustalonego porz\u0105dku, o wykolejenie poci\u0105gu normatywnych zasad, o pewnego rodzaju tw\u00f3rcz\u0105 anarchi\u0119.<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2019\/05\/13\/niewola-zakleta-w-dzwieku-cisza-w-pradze\/#Efekt_placebo\" >Efekt placebo<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2019\/05\/13\/niewola-zakleta-w-dzwieku-cisza-w-pradze\/#Jak_u_Almodovara\" >Jak u Almodovara<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Efekt_placebo\"><\/span>Efekt placebo<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-family: helvetica, arial, sans-serif;\">W ksi\u0105\u017cce czeskiego Autora niemal\u017ce na ka\u017cdym kroku si\u0119ga si\u0119 po zamienniki. I niewa\u017cne, czy chodzi tu o narkotyk, do kt\u00f3rego w danym momencie nie ma dost\u0119pu, czy te\u017c o relacj\u0119 maj\u0105c\u0105 leczy\u0107 deficyty i traumy z przesz\u0142o\u015bci. Bezwiednie mijaj\u0105cy si\u0119 na ulicach Pragi bohaterowie s\u0105 przede wszystkim potwornie samotni. Ca\u0142e otoczenie sprzyja natomiast ponuremu snuciu si\u0119 we mgle. Bez celu. Bez sensu. Tym co daje im wszystkim chwilow\u0105 ulg\u0119 najcz\u0119\u015bciej jest d\u017awi\u0119k, muzyka, ha\u0142as. Kr\u00f3tkotrwa\u0142e zaspokojenie najpilniejszych potrzeb. Zbli\u017cenia, z kt\u00f3rych nigdy nie b\u0119dzie g\u0142\u0119bszej relacji. Zakochania, kt\u00f3re tworz\u0105 nieuleczalne traumy. B\u00f3l, kt\u00f3ry natychmiast trzeba u\u015bmierzy\u0107. B\u00f3l stawiaj\u0105cy pod \u015bcian\u0105.<em> \u201e\u2026 Po\u015bcieli\u0142 i zajrza\u0142 do pokoju \u017cony. Czeka, czy mo\u017ce j\u0105 us\u0142yszy. Mo\u017ce j\u0105 zobaczy. Ale nikogo tu nie ma, tylko jej sweter na oparciu krzes\u0142a. Kilka ksi\u0105\u017cek. Budzik. Jak wtedy kiedy odesz\u0142a\u2026\u201d. <\/em>Chwilowe ukojenie zdaje si\u0119 by\u0107 konieczne w tej pl\u0105taninie emocji i dramat\u00f3w, jednak to w\u0142a\u015bnie te ucieczki w stron\u0119 upragnionej ulgi s\u0105 przedstawione jako droga do ostatecznej zguby. D\u017awi\u0119k jest bowiem nieczysty, skalany, zag\u0142uszaj\u0105cy to, co prawdziwe. Dlatego w\u0142a\u015bnie wolno\u015b\u0107 tkwi w ciszy. Wszystko zmierza w stron\u0119 apokaliptycznego oczyszczenia, w stron\u0119 milczenia absolutnego. I kiedy w ko\u0144cu dochodzi do sytuacji kreowanej na kulminacyjny kataklizm, ka\u017cdy z bohater\u00f3w zostaje mentalnie obna\u017cony. Emocje kipi\u0105 i ostatecznie znajduj\u0105 swoje uj\u015bcie. Ludzkie losy mieszaj\u0105 si\u0119 bezczelnie. Na zgliszczach powstaje co\u015b nowego. Tramwajarz, uzale\u017cniona od wielu rzeczy nastolatka, pracownica powa\u017cnej instytucji europejskiej, Amerykanin robi\u0105cy w Pradze b\u0142yskotliw\u0105 karier\u0119 adwokack\u0105\u2026 Wszyscy pr\u00f3buj\u0105 uciec przed swoim strachem, wszyscy zadowalaj\u0105 si\u0119 aplikowanym zewsz\u0105d placebo. W momencie prawdy natomiast staj\u0105 si\u0119 kompletnie bezbronni. Genialny zabieg stylistyczny. Genialnie skonstruowane portrety psychologiczne postaci. Prosta i bole\u015bnie uniwersalna szczero\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_u_Almodovara\"><\/span>Jak u Almodovara<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-family: helvetica, arial, sans-serif;\">Nie, nie przesadzam. W\u0142a\u015bnie taki klimat panuje w powie\u015bci. Pierwszym moim skojarzeniem by\u0142 film <em>Porozmawiaj z ni\u0105<\/em>. Zw\u0142aszcza zwi\u0105zki wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 tutaj bardzo podobne. Co\u015b w nich zgrzyta, co\u015b mocno nie pasuje. S\u0105 w pewien spos\u00f3b patologiczne i jednocze\u015bnie bardzo mocno uzale\u017cniaj\u0105ce. Ludzka potrzeba blisko\u015bci zostaje niejednokrotnie zaspokajana pustym pod wzgl\u0119dem g\u0142\u0119bszych uczu\u0107 spe\u0142nieniem fizycznym. Brutalnie i bezwzgl\u0119dnie rysuj\u0105 si\u0119 wszystkie z za\u0142o\u017cenia niemo\u017cliwe do realizacji sposoby komunikowania si\u0119 w relacji. Pami\u0119tacie w filmie Almodovara \u00a0dziewczyn\u0119 w \u015bpi\u0105czce i opiekuj\u0105cego si\u0119 ni\u0105 ch\u0142opaka? To jednostronne zaanga\u017cowanie po\u0142\u0105czone z bezwzgl\u0119dnie wymownym milczeniem\u2026 Powie\u015b\u0107 ka\u017ce czytelnikowi zada\u0107 sobie podobne pytania, stawi\u0107 czo\u0142o niemal\u017ce identycznym dylematom. Czy porozumienie mi\u0119dzyludzkie w og\u00f3le jest mo\u017cliwe? Czy w ca\u0142ej swojej egocentrycznej i skomplikowanej z\u0142o\u017cono\u015bci jeste\u015bmy w stanie zrozumie\u0107 drugiego cz\u0142owieka? Autor daje nadziej\u0119 uczuciom rodz\u0105cym si\u0119 na zgliszczach starego porz\u0105dku, ale jednocze\u015bnie bardzo wyra\u017anie zaznacza, \u017ce obecno\u015b\u0107 pewnego rodzaju zniszcze\u0144 jest niezb\u0119dna. Tak wi\u0119c s\u0142owem kluczem rzeczywi\u015bcie staje si\u0119 cisza\u2026<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: helvetica, arial, sans-serif;\">Opowie\u015b\u0107\u00a0 jest nostalgiczna, pos\u0119pna, w niekt\u00f3rych momentach r\u00f3wnie\u017c nacechowana groteskowo. Nastr\u00f3j wzmacniaj\u0105 migawki z wojny. Ciche, g\u0142uche, snuj\u0105ce si\u0119 powoli na ekranach ignorowanych przez wszystkich telewizor\u00f3w. Prosta w warstwie j\u0119zykowej narracja kryje pot\u0119\u017cn\u0105 tre\u015b\u0107. Ksi\u0105\u017ck\u0119 czyta si\u0119 szybko i rytmiczne, a ca\u0142o\u015b\u0107 bezpardonowo wwierca si\u0119 w pami\u0119\u0107. Po jej lekturze zostaj\u0119 z pytaniem\u00a0 &#8211; czy nie by\u0142oby jednak dobrze spotka\u0107 gdzie\u015b przypadkiem Vladimira, kt\u00f3ry poza moj\u0105 wol\u0105 i \u015bwiadomo\u015bci\u0105, przetnie kabelek od og\u0142uszaj\u0105cych s\u0142uchawek, a tym samym podaruje mi wolno\u015b\u0107 ? Czy nie warto by\u0142oby stan\u0105\u0107 twarz\u0105 w twarz z cisz\u0105? Nie, nie b\u0119d\u0119 tego t\u0142umaczy\u0107 ani wyja\u015bnia\u0107, to zadanie ksi\u0105\u017cki, do kt\u00f3rej czytania gor\u0105co zach\u0119cam. Powiem tylko, \u017ce Czesi s\u0105 absolutnie genialnymi pisarzami, \u017ce ka\u017cda wycieczka w te rejony jest strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119, \u017ce warto si\u0119ga\u0107 po ambitn\u0105 literatur\u0119. Reszt\u0119 natomiast niech poch\u0142onie cisza\u2026<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W poszukiwaniach sensu, w d\u0105\u017ceniu do &#8222;prawdy uniwersalnej&#8221;, w analizie absolutu przewa\u017cnie chodzi o odwr\u00f3cenie ustalonego porz\u0105dku, o wykolejenie poci\u0105gu normatywnych zasad, o pewnego rodzaju tw\u00f3rcz\u0105 anarchi\u0119. Miasto jest pe\u0142ne gniewu, emocji, ha\u0142asu, a wi\u0119c, aby je uratowa\u0107 przed ostateczn\u0105 zag\u0142ad\u0105, nale\u017cy najpierw zaprowadzi\u0107 \u0142ad [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":919,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/914"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=914"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":921,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/914\/revisions\/921"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}