{"id":5723,"date":"2025-01-30T13:39:02","date_gmt":"2025-01-30T12:39:02","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=5723"},"modified":"2025-01-30T14:06:11","modified_gmt":"2025-01-30T13:06:11","slug":"bernhard-moritz-i-jego-bliskowschodnie-podroze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2025\/01\/30\/bernhard-moritz-i-jego-bliskowschodnie-podroze\/","title":{"rendered":"Bernhard Moritz i jego bliskowschodnie podr\u00f3\u017ce"},"content":{"rendered":"

Bernhard Moritz i jego bliskowschodnie podr\u00f3\u017ce<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n

Urodzony w Berlinie Bernhard Moritz (1859-1939) by\u0142 absolwentem orientalistyki na Uniwersytecie Berli\u0144skim, gdzie w 1882 roku obroni\u0142 doktorat. Dzi\u0119ki stypendium Niemieckiego Instytutu Archeologicznego (Deutsches Arch\u00e4ologisches Instit\u00fct) sp\u0119dzi\u0142 kilka lat w Syrii i w Mezopotamii oraz uczestniczy\u0142 w wykopaliskach w Surghul (Tell Surghul) i Al Hiba. Przez 10 lat pracowa\u0142 jako bibliotekarz i nauczyciel j\u0119zyka arabskiego w Seminarium J\u0119zyk\u00f3w Obcych (Seminar fu\u0308r Orientalische Sprachen), utworzonym w 1887 roku na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie (Friedrich-Wilhelm-Universita\u0308t zu Berlin). Na prze\u0142omie wiek\u00f3w Moritz obejmowa\u0142 stanowisko dyrektora tamtejszej Biblioteki Pa\u0142acowej, za\u0142o\u017conej przez Alego Pasz\u0119 Mubaraka. Swoje obowi\u0105zki \u0142\u0105czy\u0142 z licznymi podr\u00f3\u017cami badawczymi na P\u00f3\u0142wysep Synaj i na tereny dzisiejszej Arabii Saudyjskiej, uwieczniaj\u0105c na kliszy fotograficznej obrazy miejsc i ludzi. Po powrocie do Berlina podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Seminarium J\u0119zyk\u00f3w Obcych, a w 1924 roku przeszed\u0142 na emerytur\u0119 z tytu\u0142em profesora. Bernhard Moritz by\u0142 wybitnym orientalist\u0105 i j\u0119zykoznawc\u0105, opisa\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo topografi\u0119 Egiptu, Hid\u017cazu i Synaju. Pozostawi\u0142 po sobie liczne prace, m.in. <\/span>Wie \u00c4gypten englisch wurde<\/span><\/i> (Weimar 1915), <\/span>Der Sinaikult in heidnischer Zeit<\/span><\/i> (Berlin 1917), <\/span>Arabien. Studien zur physikalischen und historischen Geographie des Landes<\/span><\/i> (Hannover 1923). Jednym z najciekawszych dzie\u0142 Moritza jest wydany w Berlinie w 1916 roku <\/span>Bilder aus Pal\u00e4stina, Nord-Arabien und dem Sinai<\/span><\/i> (https:\/\/tezeusz.pl\/bilder-aus-palastina-nord-arabien-und-dem-sinai-8842723<\/a>), album zawieraj\u0105cy sto fotografii z lat 1905-1915 z tekstem obja\u015bniaj\u0105cym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 dr Moritz wykona\u0142 osobi\u015bcie, ale fotografie z teren\u00f3w, do kt\u00f3rych nie m\u00f3g\u0142 dotrze\u0107 \u2013 przede wszystkim do niedost\u0119pnego w\u00f3wczas dla Europejczyk\u00f3w Hid\u017cazu z Mekk\u0105 i Medyn\u0105 \u2013 dostarczyli jego tureccy przyjaciele. W\u015br\u00f3d kart znajduj\u0105 si\u0119 widoki na Jerozolim\u0119,\u202f\u015bwi\u0119te miasta islamu \u2013 Mekk\u0119 i Medyn\u0119 (r\u00f3wnie\u017c plan tego miasta), Hejaz i Jiddah w Arabii Saudyjskiej,\u202fPetr\u0119\u202fw Jordanii i g\u00f3r\u0119\u202fSynaj. Fotografie ukazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c budow\u0119 linii kolejowej z Damaszku do Mekki i Medyny (uko\u0144czon\u0105 w 1908 r.), widoki na\u202fwn\u0119trza \u015bwi\u0105ty\u0144, meczety i pozosta\u0142o\u015bci archeologiczne. Moritz i tureccy fotografowie ukazali r\u00f3wnie\u017c sceny rodzajowe: grupy Arab\u00f3w na ulicach Medyny i w ma\u0142ych wioskach, budowniczych kolei, koczownik\u00f3w i pielgrzym\u00f3w do Mekki.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

To wyj\u0105tkowe dzie\u0142o zosta\u0142o opublikowane w berli\u0144skim wydawnictwie Dietrich Reimer Ernst Vohsen, kt\u00f3re swoimi pocz\u0105tkami si\u0119ga lat 40-tych XIX wieku. Zosta\u0142o za\u0142o\u017cone przez Dietricha Arnolda Reimera, syna niemieckiego wydawcy Georga Andreasa Reimera, od kt\u00f3rego przej\u0105\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 wydawnictwa geograficznego i artystycznego. Oficyna zas\u0142yn\u0119\u0142a przede wszystkim ze swojej niezwyk\u0142ej oferty kartograficznej. W 1868 roku wsp\u00f3lnikiem Reimera zosta\u0142 Hermann August Hoefer, a 23 lata p\u00f3\u017aniej, w zwi\u0105zku z podesz\u0142ym wiekiem, Hoefer dokooptowa\u0142 do sp\u00f3\u0142ki Ernsta Vohsena (1853-1919). Od 1895 r. Vohsen prowadzi\u0142 oficyn\u0119 sam i by\u0142 to pocz\u0105tek nowej ery w dziejach wydawnictwa. Niemiecki konsul w Sierra Leone i pe\u0142nomocnik Niemieckiego Towarzystwa Wschodnioafryka\u0144skiego (Deutsch Ostafrikanischen Gesellschaft) podr\u00f3\u017cnik znaj\u0105cy suahili i arabski po\u0142o\u017cy\u0142 silniejszy nacisk na druki w zakresie geografii, kartografii i etnografii. Na maszynach drukarskich zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 wyj\u0105tkowe mapy kolonialne oraz mapy morskie. W ofercie Tezeusza znajduje si\u0119 kilka unikalnych publikacji z tej\u00a0 oficyny:<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Wydana w Berlinie w 1914 r. <\/span>Rund um S\u00fcd-Amerika Reisebriefe <\/span><\/i>muzykologa Oskara von Riesemanna (https:\/\/tezeusz.pl\/rund-um-sud-amerika-1914-r-oskar-v-riesemann-3023327) oraz <\/span>Die seltsame Insel<\/span><\/i> autorstwa szwedzkiego pisarza i fotografa Bengta Berga z 1929 r. (https:\/\/tezeusz.pl\/mein-freund-der-regenpfeifer-1925r-berg-bengt-1855260).<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bernhard Moritz i jego bliskowschodnie podr\u00f3\u017ce\u00a0 Urodzony w Berlinie Bernhard Moritz (1859-1939) by\u0142 absolwentem orientalistyki na Uniwersytecie Berli\u0144skim, gdzie w 1882 roku obroni\u0142 doktorat. Dzi\u0119ki stypendium Niemieckiego Instytutu Archeologicznego (Deutsches Arch\u00e4ologisches Instit\u00fct) sp\u0119dzi\u0142 kilka lat w Syrii i w Mezopotamii oraz uczestniczy\u0142 w wykopaliskach w […]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":5727,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5723"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5729,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5723\/revisions\/5729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}