{"id":5406,"date":"2024-01-19T12:11:54","date_gmt":"2024-01-19T11:11:54","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=5406"},"modified":"2024-01-23T15:59:31","modified_gmt":"2024-01-23T14:59:31","slug":"szesciu-wspanialych-literaccy-patroni-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/19\/szesciu-wspanialych-literaccy-patroni-2024\/","title":{"rendered":"Sze\u015bciu wspania\u0142ych. Literaccy patroni 2024"},"content":{"rendered":"

Od lat istnieje w\u00a0Polsce tradycja, \u017ce\u00a0Sejm i\u00a0Senat wybiera wybitne postaci, o\u00a0kt\u00f3rych, najcz\u0119\u015bciej ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0rocznic\u0119 ich urodzin lub\u00a0\u015bmierci, szczeg\u00f3lnie powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107 w\u00a0nadchodz\u0105cym czasie. To dziesi\u0119\u0107 nazwisk oraz dwie zbiorowo\u015bci, a\u00a0w tym gronie a\u017c sze\u015b\u0107 os\u00f3b to ludzie pi\u00f3ra<\/strong>.<\/p>\n

Sejm ustanowi\u0142 2024 rokiem: Marka H\u0142aski<\/strong>, Antoniego Baraniaka, Romualda Traugutta, Wincentego Witosa, Kazimierza Wierzy\u0144skiego<\/strong>, Melchiora Wa\u0144kowicza<\/strong>, Rodziny Ulm\u00f3w, Zygmunta Mi\u0142kowskiego<\/strong> i\u00a0Polskich Olimpijczyk\u00f3w, z\u00a0kolei patroni roku 2024 wybrani przez Senat to: Witold Gombrowicz<\/strong>, Czes\u0142aw Mi\u0142osz<\/strong>, Wincenty Witos oraz W\u0142adys\u0142aw Zamoyski. Rok ten zosta\u0142 te\u017c og\u0142oszony decyzj\u0105 Senatu Rokiem Edukacji Ekonomicznej, jako tej, kt\u00f3ra powinna by\u0107 niezb\u0119dnym elementem przygotowania m\u0142odych ludzi do \u017cycia zawodowego i spo\u0142ecznego oraz udzia\u0142u w budowaniu nowoczesnej i konkurencyjnej gospodarki narodowej. W 2024 roku b\u0119dziemy obchodzi\u0107 100-lecie reform gospodarczych W\u0142adys\u0142awa Grabskiego, 100-lecie powstania polskiego z\u0142otego, 100-lecie powstania Banku Polskiego oraz Banku Gospodarstwa Krajowego.<\/p>\n

Uzasadnienie nominacji ludzi pi\u00f3ra, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w gronie patron\u00f3w roku 2024.<\/h2>\n

Marek H\u0142asko<\/strong> by\u0142 wybitnym prozaikiem i autorem scenariuszy filmowych. Do jego dorobku literackiego nale\u017c\u0105 takie dzie\u0142a jak \u201eBaza Soko\u0142owska\u201d, zbi\u00f3r opowiada\u0144 \u201ePierwszy krok w chmurach\u201d, \u201eDrugie zabicie psa\u201d czy \u201ePi\u0119kni dwudziestoletni\u201d. Na podstawie prozy H\u0142aski powsta\u0142y m.in. filmy \u201eZbieg\u201d Stanis\u0142awa J\u0119dryki czy \u201eBaza ludzi umar\u0142ych\u201d Czes\u0142awa Petelskiego.<\/p>\n

Jak podkre\u015blili pos\u0142owie w uchwale, pisarz potrafi\u0142 \u201enasyci\u0107 banalne motywy i tematy zaczerpni\u0119te z potocznego \u017cycia g\u0142\u0119bok\u0105 tre\u015bci\u0105 egzystencjaln\u0105, dzi\u0119ki czemu jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ma wymow\u0119 uniwersaln\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\n

\"Dziewczynka<\/p>\n

Kazimierz Wierzy\u0144ski <\/strong>urodzony przed 130 laty w\u00a0Drohobyczu na Podlasiu Kazimierz Wierzy\u0144ski, w\u00a0m\u0142odo\u015bci zaanga\u017cowany w\u00a0konspiracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, pod koniec I\u00a0wojny \u015bwiatowej, po wyj\u015bciu z\u00a0niewoli rosyjskiej podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0Polskiej Organizacji Wojskowej. W\u00a0czasie wojny polsko-bolszewickiej wst\u0105pi\u0142 w\u00a0szeregi Wojska Polskiego. W\u0142a\u015bciwym debiutem literackim Wierzy\u0144skiego by\u0142 wydany w\u00a01919 r. tom wierszy \u201eWiosna i\u00a0wino\u201d. By\u0142 jednym z\u00a0tw\u00f3rc\u00f3w grupy literackiej Skamander. Wp\u0142yw na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mia\u0142a pasja sportowa, w\u00a01928 r. za tom \u201eLaur olimpijski\u201d otrzyma\u0142 z\u0142oty medal na konkursie literackim igrzysk w\u00a0Amsterdamie. W\u00a0p\u00f3\u017aniejszych latach w\u00a0swej tw\u00f3rczo\u015bci odnosi\u0142 si\u0119 do los\u00f3w Ojczyzny. Po wojnie pozosta\u0142 na uchod\u017astwie, mieszka\u0142 w\u00a0Stanach Zjednoczonych i\u00a0Wielkiej Brytanii, gdzie tworzy\u0142 poezj\u0119, proz\u0119, ale te\u017c felietony i\u00a0recenzje. Upomina\u0142 si\u0119 o\u00a0prawd\u0119 o\u00a0zbrodni katy\u0144skiej.<\/p>\n

\"Olimpijczycy<\/p>\n

Melchior Wa\u0144kowicz<\/strong>, kt\u00f3ry ,,by\u0142 jednym z\u00a0najwybitniejszych polskich dziennikarzy w\u00a0historii. Nazywany ojcem reporta\u017cu, wype\u0142nia\u0142 znakomicie to, co sk\u0142ada si\u0119 na misj\u0119 dziennikarsk\u0105: opisuj\u0105c rzetelnie rzeczywisto\u015b\u0107 s\u0142u\u017cy\u0107 wsp\u00f3lnocie\u201d<\/strong> \u2013 stwierdzi\u0142 Sejm w\u00a0podj\u0119tej uchwale. \u201ePisz\u0105c \u2018Sztafet\u0119\u2019, \u2018Dzieje rodziny Korzeniowskich\u2019, \u2018Westerplatte\u2019 czy \u2018Bitw\u0119 o\u00a0Monte Cassino\u2019, mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce czyni to zar\u00f3wno dla wsp\u00f3\u0142czesnych, jak i\u00a0dla potomnych\u201d \u2013 dodali pos\u0142owie. W\u00a0okresie mi\u0119dzywojennym Wa\u0144kowicz za\u0142o\u017cy\u0142 i\u00a0kierowa\u0142 wydawnictwem \u201eR\u00f3j\u201d, publikowa\u0142 m.in. innymi w \u201eKurierze Warszawskim\u201d, \u201eWiadomo\u015bciach Literackich\u201d i \u201eKurierze Porannym\u201d. \u201eNajwi\u0119kszy pomnik bohaterstwu polskich \u017co\u0142nierzy Wa\u0144kowicz wystawi\u0142 w\u00a0trzytomowym dziele ,,Bitwa o\u00a0Monte Cassino\u2019\u201d \u2013 podkre\u015blili pos\u0142owie. Do Polski powr\u00f3ci\u0142 w\u00a01957 r. na fali \u201eodwil\u017cy\u201d.<\/p>\n

\u201eW 50. rocznic\u0119 od jego odej\u015bcia Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2024 Rokiem Melchiora Wa\u0144kowicza \u2014 niepokornego, odwa\u017cnego, wnikliwego dziennikarza, pisarza i\u00a0reporta\u017cysty, b\u0119d\u0105cego wzorem i\u00a0symbolem polskiego dziennikarstwa\u201d<\/strong> \u2013 napisali pos\u0142owie.<\/p>\n

\"Czerwona<\/p>\n

Zygmunt Fortunat Mi\u0142kowski, pseud. Teodor Tomasz Je\u017c<\/strong>, \u201e\u017co\u0142nierz i\u00a0pisarz, wytrwa\u0142y dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, tw\u00f3rca idei obrony czynnej i\u00a0skarbu narodowego\u201d. W 2024 r. minie 200 lat od jego urodzin.<\/strong> Pochodz\u0105cy z Podola, uczy\u0142 si\u0119 i\u00a0studiowa\u0142 w\u00a0Odessie i\u00a0Kijowie, gdzie organizowa\u0142 konspiracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105. Walczy\u0142 w\u00a0Powstaniu Styczniowym, a\u00a0po jego upadku przebywa\u0142 i\u00a0dzia\u0142a\u0142 we Francji, a\u00a0nast\u0119pnie w\u00a0Szwajcarii. W\u00a0opublikowanym w\u00a01887 r. tek\u015bcie \u201eRzecz o\u00a0obronie czynnej i\u00a0o skarbie narodowym\u201d, ostrej krytyce podda\u0142 biern\u0105 obron\u0119 i\u00a0polityk\u0119 ugody z\u00a0zaborcami, postuluj\u0105c przygotowywanie si\u0119 do walki zbrojnej i\u00a0gromadzenie w\u00a0tym celu niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w \u2013 skarbu narodowego. By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 za\u0142o\u017conej w\u00a0Zurychu tajnej organizacji Liga Polska, kt\u00f3rej program zak\u0142ada\u0142 odbudow\u0119 Polski jako demokratycznej republiki. Po przej\u0119ciu w\u0142adzy w\u00a0organizacji przez narodowych demokrat\u00f3w z\u00a0Romanem Dmowskim na czele i\u00a0przekszta\u0142ceniu w\u00a0Lig\u0119 Narodow\u0105. Pod pseudonimem Teodor Tomasz Je\u017c napisa\u0142 80 powie\u015bci.<\/p>\n

\"Zielona<\/p>\n

Witold Gombrowicz<\/strong>, jeden z\u00a0najwybitniejszych polskich pisarzy XX w. kt\u00f3remu w 2024 przypada 120. Rocznica urodzin. (\u2026) Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142 prowadzony w\u00a0latach 1953\u20131969 \u201eDziennik\u201d, w\u00a0kt\u00f3rym autor w\u00a0spos\u00f3b ironiczny opowiada\u0142 w\u0142asne losy, podejmowa\u0142 dialog z\u00a0r\u00f3\u017cnymi nurtami filozoficznymi i\u00a0tradycj\u0105 kultury polskiej, komentowa\u0142 wydarzenia polityczne. S\u0142aw\u0119 zyska\u0142 dopiero w\u00a0ostatnich latach swojego \u017cycia, znalaz\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w do literackiej Nagrody Nobla (1966, 1968, 1969). Nale\u017cy do najcz\u0119\u015bciej t\u0142umaczonych pisarzy polskich. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 cechuje przede wszystkim umiej\u0119tno\u015b\u0107 widzenia cz\u0142owieka w\u00a0jego psychologicznym uwik\u0142aniu w\u00a0relacjach z\u00a0innymi lud\u017ami i\u00a0kulturow\u0105 spu\u015bcizn\u0105, poczucie absurdu, ironia, obrazoburstwo dotykaj\u0105ce przyjmowanych przez spo\u0142ecze\u0144stwo tradycyjnych warto\u015bci, postaw i\u00a0form. W\u00a0swoich utworach Gombrowicz podejmuje nieustann\u0105 dyskusj\u0119 z\u00a0romantyzmem. Prowadzi dyskurs na temat formy jako uniwersalnej kategorii, pojmowanej zar\u00f3wno w\u00a0sensie filozoficznym, jak i\u00a0socjologicznym i\u00a0estetycznym, b\u0119d\u0105cej \u015brodkiem zniewolenia jednostki przez innych ludzi i\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n

\u201eChc\u0105c kszta\u0142towa\u0107 pokolenie ludzi prawdziwie wolnych, nale\u017cy wskaza\u0107 im pe\u0142n\u0105 skal\u0119 zagro\u017ce\u0144, by w\u00a0praktyce nie pomylili wolno\u015bci z\u00a0jej wygodn\u0105 iluzj\u0105. Dlatego tak bardzo potrzeba nam dzi\u015b przenikliwo\u015bci i\u00a0bezkompromisowego spojrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rego konsekwentnie uczy\u0142 nas Gombrowicz\u201d<\/strong> \u2013 podkre\u015blaj\u0105 senatorowie. w\u00a0120. rocznic\u0119 urodzin<\/strong><\/p>\n

\"Zielona<\/p>\n

Czes\u0142aw Mi\u0142osz, <\/strong>kt\u00f3rego rocznica \u015bmierci przypada na rok 2024. <\/strong>Polski poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, t\u0142umacz, dyplomata. Decyduj\u0105cy wp\u0142yw na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wywar\u0142o dzieci\u0144stwo sp\u0119dzone na terenach dawnego Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, a\u00a0tak\u017ce do\u015bwiadczenie rewolucji pa\u017adziernikowej i\u00a0wojny polsko-bolszewickiej. (\u2026) W\u00a01953 r. Instytut Literacki Giedroycia wyda\u0142 \u201eZniewolony umys\u0142\u201d, esej skierowany do polskiej emigracji, ukazuj\u0105cy mechanizm my\u015blenia cz\u0142owieka w\u00a0demokracjach ludowych. W\u00a0nast\u0119pnych latach Instytut wyda\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzie\u0142 Mi\u0142osza, a\u00a0Jerzy Giedroy\u0107 przedstawi\u0142 jego kandydatur\u0119 do Nagrody Nobla. W\u00a01960 r. przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie wyk\u0142ada\u0142 literatur\u0119 s\u0142owia\u0144sk\u0105 na Uniwersytecie Kalifornijskim w\u00a0Berkeley i\u00a0na Harvardzie. W\u00a0PRL by\u0142 uznawany za zdrajc\u0119 i\u00a0renegata, zosta\u0142 pot\u0119piony przez Zwi\u0105zek Literat\u00f3w Polskich. Do 1980 r. istnia\u0142 na niego zapis cenzorski, zakazuj\u0105cy nawet wymieniania jego nazwiska. Ksi\u0105\u017cki Mi\u0142osza by\u0142y drukowane w\u00a0podziemiu, przemycane z\u00a0zagranicy. W\u00a01980 r. zosta\u0142 laureatem Nagrody Nobla w\u00a0dziedzinie literatury. Po raz pierwszy przyjecha\u0142 do kraju w1981 r., gdzie zacz\u0119to ju\u017c oficjalnie wydawa\u0107 jego utwory. Poeta przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Polski w\u00a01993 r. i\u00a0zamieszka\u0142 w\u00a0Krakowie. Zosta\u0142 pochowany w\u00a0Krypcie Zas\u0142u\u017conych na Ska\u0142ce. Wiersze Czes\u0142awa Mi\u0142osza s\u0105 intelektualne, a\u00a0metafory, jakich u\u017cywa \u2013 sugestywne. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 z\u00a0lat trzydziestych XX w. przesycona jest katastrofizmem.<\/p>\n

(\u2026) W\u00a0uchwale o\u00a0ustanowieniu roku 2024 Rokiem Czes\u0142awa Mi\u0142osza Senat w\u00a020. rocznic\u0119 \u015bmierci poety oddaje ho\u0142d jednemu z\u00a0najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w naszych czas\u00f3w, kt\u00f3ry na trwa\u0142e wpisa\u0142 si\u0119 w\u00a0polsk\u0105 i\u00a0\u015bwiatow\u0105 literatur\u0119.\u00a0(\u2026)<\/strong><\/p>\n

\"Posta\u0107<\/p>\n

<\/h6>\n

Zdj\u0119cia pochodz\u0105 z portalu: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Melchior_Wa%C5%84kowicz, https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kazimierz_Wierzy%C5%84ski, https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zygmunt_Mi%C5%82kowski_%28pisarz%29, https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Witold_Gombrowicz,\u00a0https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od lat istnieje w\u00a0Polsce tradycja, \u017ce\u00a0Sejm i\u00a0Senat wybiera wybitne postaci, o\u00a0kt\u00f3rych, najcz\u0119\u015bciej ze\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0rocznic\u0119 ich urodzin lub\u00a0\u015bmierci, szczeg\u00f3lnie powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107 w\u00a0nadchodz\u0105cym czasie. To dziesi\u0119\u0107 nazwisk oraz dwie zbiorowo\u015bci, a\u00a0w tym gronie a\u017c sze\u015b\u0107 os\u00f3b to ludzie pi\u00f3ra. Sejm ustanowi\u0142 2024 rokiem: Marka H\u0142aski, Antoniego Baraniaka, […]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":5473,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5406"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5508,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5406\/revisions\/5508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}