{"id":5240,"date":"2024-01-04T07:41:12","date_gmt":"2024-01-04T06:41:12","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=5240"},"modified":"2024-01-04T07:41:12","modified_gmt":"2024-01-04T06:41:12","slug":"motyw-miasta-w-literaturze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/","title":{"rendered":"Motyw miasta w literaturze"},"content":{"rendered":"<p><strong>Motyw miasta w literaturze<\/strong> jest jednym z kluczowych element\u00f3w literackich, kt\u00f3ry odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w literaturze. Temat ten w literaturze ma swoje odniesienie w r\u00f3\u017cnych utworach, prezentuj\u0105c r\u00f3\u017cnorodne aspekty zwi\u0105zane z <strong>\u017cyciem miejskim, zar\u00f3wno historycznym, jak i wsp\u00f3\u0142czesnym.<\/strong> <strong>Obraz miasta<\/strong>, r\u00f3\u017cnych epok oraz zbrodnia to niekt\u00f3re z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w motywu miasta w literaturze.<\/p><div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Obraz_miasta_w_literaturze\" >Obraz miasta w literaturze<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Funkcje_motywu_miasta_w_literaturze\" >Funkcje motywu miasta w literaturze<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Przyklady_motywu_miasta_w_polskiej_literaturze\" >Przyk\u0142ady motywu miasta w polskiej literaturze<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9ELalka%E2%80%9D_Boleslaw_Prus\" >\u201eLalka\u201d Boles\u0142aw Prus<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9EPrzedwiosnie%E2%80%9D_Stefan_Zeromski\" >\u201ePrzedwio\u015bnie\u201d Stefan \u017beromski<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9EIII_czesc_Dziadow%E2%80%9D_Adam_Mickiewicz\" >\u201eIII cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w\u201d Adam Mickiewicz<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9EZiemia_obiecana%E2%80%9D_Wladyslaw_Reymont\" >\u201eZiemia obiecana\u201d W\u0142adys\u0142aw Reymont<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9EQuo_vadis%E2%80%9D_Henryk_Sienkiewicz\" >\u201eQuo vadis\u201d Henryk Sienkiewicz<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9EKordian%E2%80%9D_Juliusz_Slowacki\" >\u201eKordian\u201d Juliusz S\u0142owacki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9EMala_apokalipsa%E2%80%9D_Tadeusz_Konwicki\" >\u201eMa\u0142a apokalipsa\u201d Tadeusz Konwicki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#%E2%80%9ESklepy_cynamonowe%E2%80%9D_Bruno_Schulz\" >\u201eSklepy cynamonowe\u201d Bruno Schulz<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Przyklady_w_literaturze_zagranicznej\" >Przyk\u0142ady w literaturze zagranicznej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Motyw_miasta_w_%E2%80%9EDzumie%E2%80%9D_Alberta_Camusa\" >Motyw miasta w \u201eD\u017cumie\u201d Alberta Camusa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Motyw_miasta_w_Biblii\" >Motyw miasta w Biblii<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2024\/01\/04\/motyw-miasta-w-literaturze\/#Podsumowanie\" >Podsumowanie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obraz_miasta_w_literaturze\"><\/span>Obraz miasta w literaturze<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Miasto jest obecne w literaturze od dawna. Miasto w literaturze r\u00f3\u017cnych epok ukazywane jest z r\u00f3\u017cnych perspektyw, od heroicznych opowie\u015bci po realistyczne, brutalne obrazy <strong>\u017cycia miejskiego.\u00a0<\/strong>W staro\u017cytno\u015bci stanowi\u0142o t\u0142o dla r\u00f3\u017cnych wydarze\u0144, a jego mieszka\u0144cy pe\u0142nili rol\u0119 zbiorowego bohatera. Ju\u017c w\u00f3wczas zauwa\u017cono, \u017ce <strong>miasto to nie tylko budynek, lecz podw\u00f3jna rzeczywisto\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z przestrzeni i zwi\u0105zanych z ni\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy wzajemnie na siebie wp\u0142ywaj\u0105.<\/strong><\/p>\n<p>Niemniej jednak <strong>prawdziw\u0105 fascynacj\u0119 miastem literatura prze\u017cy\u0142a w okresie pozytywizmu.<\/strong> Kult post\u0119pu by\u0142 \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z procesem urbanizacji. Autorzy dostrzegli w mie\u015bcie ogromne mo\u017cliwo\u015bci, lecz r\u00f3wnocze\u015bnie zacz\u0119li zwraca\u0107 uwag\u0119 na ukryte w nim zagro\u017cenia. <strong>Miasto <\/strong>stawa\u0142o si\u0119 kosmopolitycznym skrzy\u017cowaniem kultur i ludzkich interes\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ponurym miejscem rozwi\u0105z\u0142o\u015bci i moralnej demoralizacji. Ten dualistyczny obraz utrzymuje si\u0119 w literaturze do dzisiaj. Pojawi\u0142o si\u0119 tak\u017ce pytanie o miejsce cz\u0142owieka w coraz bardziej zurbanizowanym \u015brodowisku, jakim jest miasto.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Funkcje_motywu_miasta_w_literaturze\"><\/span>Funkcje motywu miasta w literaturze<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W tekstach kultury, przedstawienie miejskie ma swoje konkretne cele. Cz\u0119sto <strong>miasto by\u0142o identyfikowane z negatywnymi aspektami<\/strong>, szczeg\u00f3lnie w utworach, kt\u00f3re gloryfikowa\u0142y wiejskie \u017cycie zgodne z naturalnym rytmem przyrody. Jednak to nie wszystko. Motyw miasta w sztuce pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 \u201ewybawcy\u201d \u2013 wielu literackich bohater\u00f3w, po przeprowadzce do konkretnego wielkiego miasta, prze\u017cywa\u0142o transformacj\u0119 i rozwija\u0142o swoje potencja\u0142y. Z drugiej strony, <strong>opisy miasta w literaturze czasem podkre\u015bla\u0142y zgubny wp\u0142yw \u015brodowiska miejskiego na postaci, prowadz\u0105c je na niebezpieczne \u015bcie\u017cki. <\/strong>Motywy miejskie w literaturze s\u0142u\u017cy\u0142y jako <strong>t\u0142o dla los\u00f3w bohater\u00f3w,<\/strong> oparte na realistycznych obrazach epoki. Literackie przedstawienie miasta cz\u0119sto mia\u0142o naturalistyczny charakter, <strong>ukazuj\u0105c bied\u0119 i trudne warunki \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady_motywu_miasta_w_polskiej_literaturze\"><\/span>Przyk\u0142ady motywu miasta w polskiej literaturze<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W literaturze polskiej mo\u017cna znale\u017a\u0107 liczne przyk\u0142ady motywu miasta, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 r\u00f3\u017cnorodne funkcje, od symbolicznego odzwierciedlenia spo\u0142ecznych zmian po metaforyczne przedstawienie ludzkich los\u00f3w.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ELalka%E2%80%9D_Boleslaw_Prus\"><\/span>\u201eLalka\u201d Boles\u0142aw Prus<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W \u201eLalce\u201d poeta uwieczni\u0142 <strong>realia \u00f3wczesnej Warszawy<\/strong> drugiej po\u0142owy XIX wieku. Miasto zosta\u0142o ukazane jako rozleg\u0142y obszar, na kt\u00f3rym skupiaj\u0105 si\u0119 kwestie i konflikty spo\u0142ecze\u0144stwa. Na og\u00f3lnym tle spo\u0142ecznym wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 <strong>\u017cycie biedoty, mieszcza\u0144stwa i arystokracji.<\/strong> Wokulski opisuje <strong>Warszaw\u0119 <\/strong>jako miasto, kt\u00f3re tonie w patynie niskiej jako\u015bci, z\u0142o\u017conej z wielu wiek\u00f3w. Zwraca uwag\u0119 przede wszystkim na wp\u0142yw dawnych feudalnych struktur spo\u0142ecznych na obecne \u017cycie spo\u0142eczne. <strong>Centrum Warszawy jest zadbane, z parkami, z miejscami spotka\u0144 elity intelektualnej, natomiast Powi\u015ble to obszar, gdzie zamieszkuje biedota, ludzie chorzy i bezdomni.\u00a0<\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EPrzedwiosnie%E2%80%9D_Stefan_Zeromski\"><\/span>\u201ePrzedwio\u015bnie\u201d Stefan \u017beromski<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W <strong>\u201ePrzedwio\u015bniu\u201d<\/strong> omawiane jest <strong>miasto Baku<\/strong>, gdzie mia\u0142a miejsce rewolucja d\u0105\u017c\u0105ca do poprawy bytu. Zamykane sklepy i opustosza\u0142e ulice to widok po krwawo st\u0142umionej rewolucji. W trakcie jej trwania <strong>Baku <\/strong>prezentowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie ponuro: g\u0142\u00f3d, brud, oraz ulice pe\u0142ne zabitych i rannych. Opis miasta ewoluuje od przedstawienia jego pi\u0119kna po ca\u0142kowite zniszczenie.\u00a0<strong>Warszawa <\/strong>staje si\u0119 drugim miejscem \u017cycia bohatera. Cezarego przera\u017ca zw\u0142aszcza dzielnica \u017cydowska oraz ulice, kt\u00f3re cechuje brzydota i bieda. To stanowi kolejne potwierdzenie, \u017ce w Polsce nie istniej\u0105 \u201eszklane domy\u201d.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EIII_czesc_Dziadow%E2%80%9D_Adam_Mickiewicz\"><\/span>\u201eIII cz\u0119\u015b\u0107 Dziad\u00f3w\u201d Adam Mickiewicz<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Mickiewicz w \u201eDziadach\u201d ukazuje <strong>Petersburg jako totalitarn\u0105 metropoli\u0119.\u00a0<\/strong>Mroczna przesz\u0142o\u015b\u0107 miasta pozwala je uzna\u0107 za wyraz cierpienia i zniewolenia, co sk\u0142ania do poszukiwania \u015blad\u00f3w w\u0142adzy i dominacji, zamiast skupia\u0107 si\u0119 na jego zewn\u0119trznej urodzie. Reprezentuje \u015bwiat pe\u0142en przeszk\u00f3d, przeciwie\u0144stw oraz nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych, gdzie istniej\u0105 nieprzekraczalne ograniczenia.<\/p>\n<p><strong>Petersburg<\/strong>, wzniesiony jako przejaw kaprysu cara Piotra I, powsta\u0142 na fundamentach zatopionych w bagnie wiejskich konstrukcji. Wyb\u00f3r tego miejsca na metropoli\u0119 okazuje si\u0119 niekorzystny i pozbawiony sensu. Decyzja ta wynika jedynie z upodobania za\u0142o\u017cyciela. W\u0142adca skopiowa\u0142 w Petersburgu style architektoniczne i budowle, kt\u00f3re podoba\u0142y mu si\u0119 podczas licznych podr\u00f3\u017cy po Europie. Kolorowe bogactwo miasta nie posiada nic wsp\u00f3lnego z harmonijnym pi\u0119knem.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EZiemia_obiecana%E2%80%9D_Wladyslaw_Reymont\"><\/span>\u201eZiemia obiecana\u201d W\u0142adys\u0142aw Reymont<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>\u0141\u00f3d\u017a<\/strong>, przedstawiona w powie\u015bci <strong>\u201eZiemia obiecana\u201d Reymonta<\/strong>, jawi si\u0119 jako<strong> miejsce wielokulturowe<\/strong>, gdzie zderzaj\u0105 si\u0119 interesy \u017byd\u00f3w, Niemc\u00f3w i Polak\u00f3w. Podzia\u0142 ten nie ogranicza si\u0119 jednak wy\u0142\u0105cznie do kwestii narodowo\u015bci. Zauwa\u017calny jest znaczny <strong>kontrast mi\u0119dzy bogatymi a biednymi, mi\u0119dzy fabrykantami a robotnikami. \u0141\u00f3d\u017a daje ogromne mo\u017cliwo\u015bci<\/strong>, co ilustruje historia g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w. Reymont jednocze\u015bnie podkre\u015bla, \u017ce jest to tak\u017ce przestrze\u0144 deprawuj\u0105ca. Wielkie bogactwo kusi, pozbawia duszy i deprawuje. Samo miasto, b\u0119d\u0105ce metropoli\u0105, jawi si\u0119 jako industrialny moloch, zdominowany brzydot\u0105 pokrytych sadz\u0105 cegie\u0142.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EQuo_vadis%E2%80%9D_Henryk_Sienkiewicz\"><\/span>\u201eQuo vadis\u201d Henryk Sienkiewicz<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W czasach \u015bw. Piotra <strong>Rzym <\/strong>emanowa\u0142 energi\u0105 i wielokulturowo\u015bci\u0105. Jego ulice t\u0119tni\u0142y \u017cyciem, goszcz\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w r\u00f3\u017cnych nacji: rdzennych Rzymian, Grek\u00f3w, \u017byd\u00f3w oraz niewolnik\u00f3w pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata. Gdy <strong>Rzymem rz\u0105dzi\u0142 Neron<\/strong>, obserwowano znaczne dysproporcje spo\u0142eczne. N\u0119dza plebejuszy wyra\u017anie kontrastowa\u0142a z zamo\u017cno\u015bci\u0105 warstwy patrycjuszowskiej. Po wybuchu po\u017caru w <strong>Rzymie<\/strong>, kt\u00f3ry bez w\u0105tpienia mia\u0142 miejsce, sytuacja materialna najbiedniejszych jeszcze si\u0119 pogorszy\u0142a, zapanowa\u0142 <strong>chaos w mie\u015bcie.<\/strong> W odpowiedzi na ten trudny okres spo\u0142eczny Neron postanawia zorganizowa\u0107 igrzyska w nadziei na z\u0142agodzenie napi\u0119\u0107. <strong>\u201eQuo vadis\u201d<\/strong>, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 kontrastami i rozpust\u0105, fascynuj\u0105co <strong>przedstawia obraz staro\u017cytnego Wiecznego Miasta.<\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EKordian%E2%80%9D_Juliusz_Slowacki\"><\/span>\u201eKordian\u201d Juliusz S\u0142owacki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Miasto, w kt\u00f3rym panuje z\u0142o i deprawacja<\/strong>, staj\u0105c si\u0119 siedzib\u0105 despotycznego w\u0142adcy, pojawia si\u0119 tak\u017ce w dramacie Juliusza S\u0142owackiego pod tytu\u0142em &#8222;Kordian&#8221;. Opisane przez romantycznego poet\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo <strong>Warszawy <\/strong>ukazuje si\u0119 jako bierna masa, obserwuj\u0105ca z oboj\u0119tno\u015bci\u0105 zar\u00f3wno skaza\u0144c\u00f3w, jak i \u017co\u0142nierzy prowadz\u0105cych ich z rozkazu cara. Grupa spiskowc\u00f3w, spotykaj\u0105ca si\u0119 w ukrytych miejscach, pragnie wstrz\u0105sn\u0105\u0107 lojalno\u015bci\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w stolicy i zaszczepi\u0107 w nich ducha walki o wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Jednak\u017ce to jest zadanie niezmiernie trudne i pe\u0142ne ryzyka.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EMala_apokalipsa%E2%80%9D_Tadeusz_Konwicki\"><\/span>\u201eMa\u0142a apokalipsa\u201d Tadeusz Konwicki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u201eMa\u0142a apokalipsa\u201d Tadeusza Konwickiego to powie\u015b\u0107, kt\u00f3rej akcja rozgrywa si\u0119 w <strong>Warszawie podczas okresu PRL. <\/strong>Podobnie jak ca\u0142a przedstawiona przez Konwickiego rzeczywisto\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c <strong>miasto wydaje si\u0119 podlega\u0107 dezintegracji i oddzia\u0142ywa\u0107 pod wp\u0142ywem chaosu.<\/strong> <strong>Zniszczone budynki, brudne mieszkania, rozebrane ulice i problemy z dost\u0119pem do energii elektrycznej s\u0105 powszechnymi zjawiskami w tej opowie\u015bci.<\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ESklepy_cynamonowe%E2%80%9D_Bruno_Schulz\"><\/span>\u201eSklepy cynamonowe\u201d Bruno Schulz<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Fabu\u0142a opowiada\u0144 rozwija si\u0119 w malowniczym miasteczku o \u017cydowskim rodowodzie, prawdopodobnie inspirowanym miejscem dzieci\u0144stwa autora, Drohobyczem. Szczeg\u00f3\u0142owo opisana zostaje okolica zwi\u0105zana z <strong>Ulic\u0105 Krokodyli<\/strong>, a ten opis obejmuje ca\u0142y rozdzia\u0142, co stanowi charakterystyczny element<strong> prozy Schulza<\/strong>. Dzielnica ta do\u015bwiadczy\u0142a negatywnych skutk\u00f3w post\u0119pu cywilizacyjnego, kt\u00f3ry spowodowa\u0142 demoralizacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, szeroko rozpowszechnion\u0105 korupcj\u0119 i moralne zepsucie. W\u0105skie uliczki, tandetne reklamy i wystawy sklepowe staj\u0105 si\u0119 metafor\u0105 dla grzechu i wyuzdania. <strong>Opisane miasto jawi si\u0119 jako miejsce negatywne<\/strong>, b\u0119d\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142em z\u0142a i wstydu dla \u201eporz\u0105dnej\u201d cz\u0119\u015bci jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady_w_literaturze_zagranicznej\"><\/span>Przyk\u0142ady w literaturze zagranicznej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Motyw miasta stanowi istotny element w literaturze <strong>rosyjskich pisarzy<\/strong>, jak dowodzi <strong>\u201eZbrodnia i kara\u201d Fiodora Dostojewskiego<\/strong>, gdzie <strong>Petersburg zosta\u0142 przedstawiony w dziewi\u0119tnastym wieku.<\/strong> Spojrzenie na <strong>Petersburg<\/strong>\u00a0nosi wyj\u0105tkowo krytyczny charakter <strong>pesymistycznej rzeczywisto\u015bci.<\/strong> G\u0142\u00f3wni bohaterowie powie\u015bci to przewa\u017cnie jednostki z marginesu spo\u0142ecznego, skazane na ub\u00f3stwo i zmuszone do walki o przetrwanie (przyk\u0142adem jest Sonia, kt\u00f3ra nie mia\u0142a wyboru i musia\u0142a wyj\u015b\u0107 na ulic\u0119 i zaj\u0105\u0107 si\u0119 prostytucj\u0105). <strong>Miasto, kt\u00f3re staje si\u0119 t\u0142em dla ich los\u00f3w, wydaje si\u0119 by\u0107 ich destrukcyjnym wsp\u00f3\u0142czynnikiem. <\/strong>W opisie <strong>Petersburga <\/strong>dominuje wizerunek niezwyk\u0142ego, niebezpiecznego <strong>labiryntu<\/strong>, z\u0142o\u017conego z kr\u0119tych uliczek i zrujnowanych, ciasnych kamienic. <strong>Motyw labiryntu<\/strong> pe\u0142ni tak\u017ce funkcj\u0119 symboliczn\u0105, odnosz\u0105c si\u0119 do skomplikowanej, niepokoj\u0105cej psychiki g\u0142\u00f3wnego bohatera. Jego umys\u0142 wydaje si\u0119 by\u0107 r\u00f3wnie zawi\u0142y, jak labirynt ulic miasta. Dostojewski zachowuje wierno\u015b\u0107 <strong>topografii miasta<\/strong>, co umo\u017cliwia czytelnikowi dok\u0142adne zlokalizowanie wszystkich miejsc zwi\u0105zanych z fabu\u0142\u0105 powie\u015bci.<\/p>\n<p>Wspania\u0142y przyk\u0142ad powie\u015bci z motywem miasta to <strong>\u201eMistrz i Ma\u0142gorzata\u201d Micha\u0142a Bu\u0142hakowa<\/strong>, gdzie <strong>Moskwa <\/strong>staje si\u0119 aren\u0105 fantastycznych wydarze\u0144 i g\u0142\u0119bokich refleksji. <strong>Moskwa<\/strong>, przedstawiona w powie\u015bci Bu\u0142hakowa, jawi si\u0119 jako <strong>groteskowy obraz \u015bwiata.<\/strong> W mie\u015bcie panuje chaos, dominuje k\u0142amstwo, niesprawiedliwo\u015bc i donosicielstwo. Mieszka\u0144c\u00f3w miasta odwiedza szatan ze swoj\u0105 \u015bwit\u0105, wybieraj\u0105c Moskw\u0119 na organizacj\u0119 balu. Jednocze\u015bnie szatan czuje si\u0119 zobowi\u0105zany do interwencji, co jednak prowadzi do absurdalnych i groteskowych sytuacji. Nawet dla samego szatana, z\u0142o wynikaj\u0105ce z totalitarnego systemu jest nie do ogarni\u0119cia.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Motyw_miasta_w_%E2%80%9EDzumie%E2%80%9D_Alberta_Camusa\"><\/span>Motyw miasta w \u201eD\u017cumie\u201d Alberta Camusa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W literaturze francuskiej motyw miasta r\u00f3wnie\u017c odgrywa istotn\u0105 rol\u0119, a jednym z wybitnych przyk\u0142ad\u00f3w jest powie\u015b\u0107\u00a0<strong>\u201eD\u017cuma\u201d autorstwa Alberta Camusa. Oran\u00a0<\/strong><strong>to zwyczajne miasto<\/strong>, kt\u00f3re nagle zostaje ogarni\u0119te \u015bmierteln\u0105 zaraz\u0105. To, co wcze\u015bniej by\u0142o przyjaznym miejscem, niespodziewanie zamienia si\u0119 w wi\u0119zienie. Rambert, paryski dziennikarz, na pocz\u0105tku ma w zamierzeniu opuszczenie <strong>Oranu <\/strong>za wszelk\u0105 cen\u0119. Jednak z biegiem czasu zaczyna czu\u0107 wi\u0119\u017a z mieszka\u0144cami, kt\u00f3rych spotka\u0142, i kt\u00f3rzy podzielili si\u0119 z nim niezwykle tragicznym losem. Zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 choroba, a nawet \u015bmier\u0107 paradoksalnie sprawiaj\u0105, \u017ce ludzie staj\u0105 si\u0119 silniejsi, ale jednocze\u015bnie, w swoim osamotnieniu, musz\u0105 walczy\u0107 ze swoim przera\u017ceniem i strachem.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Motyw_miasta_w_Biblii\"><\/span>Motyw miasta w Biblii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Biblijny motyw miasta<\/strong> pojawia si\u0119 w Starym Testamencie. Stary Testament zawiera liczne wzmianki o miastach, kt\u00f3re s\u0105 oceniane zr\u00f3\u017cnicowanie przez autor\u00f3w. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w jest opis zniszczenia <strong>Sodomy i Gomory. <\/strong>Te miasta by\u0142y pe\u0142ne grzesznych praktyk, nierz\u0105du i bezprawia. B\u00f3g, aby ukara\u0107 ich mieszka\u0144c\u00f3w, zdecydowa\u0142 si\u0119 zniszczy\u0107 je deszczem ognistym. Podobnie odnajdziemy odniesienia do <strong>Babilonu<\/strong>, miasta, do kt\u00f3rego przymusowo przeniesiono \u017byd\u00f3w po przegranej wojnie z Imperium Babilo\u0144skim. Babilon jest postrzegany jako grzeszne miasto, stolica wrog\u00f3w Ludu Wybranego i miejsce jego wygnania. Niemniej jednak budzi zachwyt swoim przepychem, ukazuj\u0105c pot\u0119g\u0119 ludu zamieszkuj\u0105cego to miejsce.<\/p>\n<p>W Starym Testamencie pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c <strong>pozytywne odniesienie do miasta, <\/strong>a mianowicie Jerozolimy. Jest to miejsce, do kt\u00f3rego \u017bydzi t\u0119sknili podczas niewoli w Babilonie i uznawali je za \u015bwi\u0119te. Podobny motyw spotkamy p\u00f3\u017aniej w Nowym Testamencie, gdzie zbawionym obiecano Niebia\u0144skie Jeruzalem.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podsumowanie\"><\/span>Podsumowanie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Motyw miasta jest powszechnie obecny w literaturze, pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 nie tylko t\u0142a dla fabu\u0142y, ale tak\u017ce istotnego elementu buduj\u0105cego atmosfer\u0119 i charakter dzie\u0142a. Miasto cz\u0119sto stanowi metafor\u0119 ludzkiego spo\u0142ecze\u0144stwa, jego rozwoju, z\u0142o\u017cono\u015bci i kontrast\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Motyw miasta w literaturze jest jednym z kluczowych element\u00f3w literackich, kt\u00f3ry odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w literaturze. Temat ten w literaturze ma swoje odniesienie w r\u00f3\u017cnych utworach, prezentuj\u0105c r\u00f3\u017cnorodne aspekty zwi\u0105zane z \u017cyciem miejskim, zar\u00f3wno historycznym, jak i wsp\u00f3\u0142czesnym. Obraz miasta, r\u00f3\u017cnych epok oraz zbrodnia to [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":5241,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[584],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5240"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5242,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5240\/revisions\/5242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}