{"id":5152,"date":"2023-12-20T10:22:08","date_gmt":"2023-12-20T09:22:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=5152"},"modified":"2024-01-16T08:49:19","modified_gmt":"2024-01-16T07:49:19","slug":"epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/","title":{"rendered":"Epikureizm w literaturze. Definicja, przyk\u0142ady lektur i om\u00f3wienie"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Cz\u0119sto epikureizm postrzegany jest jako filozofia banalnego hedonizmu i bezmy\u015blnej pogoni za przyjemno\u015bciami. Nic bardziej mylnego! W naszym artykule om\u00f3wimy zagadnienie epikureizmu w literaturze. Podamy przyk\u0142ady lektur, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 elementy tego nurtu filozoficznego i om\u00f3wimy to zagadnienie na podstawie przytaczanych postaci i autor\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p><div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Czym_jest_epikureizm_Definicja_pojecia\" >Czym jest epikureizm? Definicja poj\u0119cia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Epikureizm_w_literaturze_polskiej_%E2%80%93_omowienie_zagadnienia\" >Epikureizm w literaturze polskiej &#8211; om\u00f3wienie zagadnienia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Przyklady_epikureizmu_w_tworczosci_Adama_Mickiewicza\" >Przyk\u0142ady epikureizmu w tw\u00f3rczo\u015bci Adama Mickiewicza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Tworczosc_Jana_Kochanowskiego\" >Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jana Kochanowskiego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Stanislaw_Ignacy_Witkiewicz_%E2%80%93_Witkacy_a_epikureizm\" >Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz &#8211; Witkacy a epikureizm<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Epikureizm_w_powiesciach_Henryka_Sienkiewicza_przyklad_Winicjusza\" >Epikureizm w powie\u015bciach Henryka Sienkiewicza: przyk\u0142ad Winicjusza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Poezja_Czeslawa_Milosza\" >Poezja Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Epikureizm_w_dzielach_wspolczesnych_autorow\" >Epikureizm w dzie\u0142ach wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Ferdydurke_i_Solaris_jako_kolejne_przyklady\" >Ferdydurke i Solaris jako kolejne przyk\u0142ady<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/20\/epikureizm-w-literaturze-definicja-przyklady-lektur-i-omowienie\/#Podsumowanie\" >Podsumowanie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym_jest_epikureizm_Definicja_pojecia\"><\/span><b>Czym jest epikureizm? Definicja poj\u0119cia<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Epikureizm to kierunek filozoficzny zapocz\u0105tkowany przez greckiego my\u015bliciela Epikura w III wieku p.n.e. Jego podstawowym za\u0142o\u017ceniem jest d\u0105\u017cenie do osi\u0105gni\u0119cia przyjemno\u015bci jako najwy\u017cszego dobra i unikania cierpienia jako najwi\u0119kszego z\u0142a. Epikurejczycy wierzyli, \u017ce przyjemno\u015b\u0107 intelektualna jest wy\u017csza ni\u017c fizyczna, a najwi\u0119kszym \u017ar\u00f3d\u0142em satysfakcji jest spok\u00f3j ducha (ataraksja) oraz brak fizycznego b\u00f3lu (agonia).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dla Epikura i jego na\u015bladowc\u00f3w, prawdziwe szcz\u0119\u015bcie polega\u0142o na prostym i umiarkowanym \u017cyciu, wolnym od niepotrzebnych pragnie\u0144 i l\u0119k\u00f3w, w tym l\u0119ku przed \u015bmierci\u0105. Ten nurt my\u015blowy podkre\u015bla\u0142 r\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 przyja\u017ani jako kluczowego \u017ar\u00f3d\u0142a ludzkiego szcz\u0119\u015bcia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, i\u017c nurt ten mo\u017cna scharakteryzowa\u0107 jako &#8222;umiarkowany hedonizm&#8221;, kt\u00f3ry znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od pogl\u0105d\u00f3w Arystypa, przedstawiciela tradycyjnego hedonizmu. Wed\u0142ug zwolennik\u00f3w Epikura, zanim oddamy si\u0119 pewnej przyjemno\u015bci, warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy potencjalny dyskomfort zwi\u0105zany z jej zdobyciem nie przewy\u017cszy doznanej rozkoszy. To stanowisko znacznie bardziej zr\u00f3wnowa\u017cone w stosunku do filozofii &#8222;r\u00f3b, co chcesz i nie przejmuj si\u0119 konsekwencjami&#8221;.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Epikureizm_w_literaturze_polskiej_%E2%80%93_omowienie_zagadnienia\"><\/span><b>Epikureizm w literaturze polskiej &#8211; om\u00f3wienie zagadnienia<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W literaturze polskiej epikureizm odgrywa\u0142 i nadal odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119, wp\u0142ywaj\u0105c na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wielu znanych autor\u00f3w i kszta\u0142tuj\u0105c ich dzie\u0142a. W tym artykule przyjrzymy si\u0119, jak doktryna Epikura wp\u0142yn\u0119\u0142a na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 takich mistrz\u00f3w pi\u00f3ra jak Adam Mickiewicz, Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz, Henryk Sienkiewicz i innych pisarzy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W literaturze polskiej motywy epikurejskie pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c od czas\u00f3w renesansu. Poeci, jak Jan Kochanowski, podkre\u015blali warto\u015b\u0107 chwili obecnej oraz ulotno\u015b\u0107 \u017cycia. W okresie baroku zauwa\u017calne jest d\u0105\u017cenie do korzystania z \u017cyciowych przyjemno\u015bci w obliczu nieuchronnej \u015bmierci. W literaturze romantycznej i p\u00f3\u017aniejszych epokach tematyka ta cz\u0119sto splata si\u0119 z refleksj\u0105 nad sensem istnienia. Takie podej\u015bcie do \u017cycia i jego ulotno\u015bci sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym elementem polskiej my\u015bli literackiej.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady_epikureizmu_w_tworczosci_Adama_Mickiewicza\"><\/span><b>Przyk\u0142ady epikureizmu w tw\u00f3rczo\u015bci Adama Mickiewicza<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Podczas analizy tw\u00f3rczo\u015bci <\/span><b>Adama Mickiewicza<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 wp\u0142ywu epikureizmu na jego dzie\u0142a. Ten staro\u017cytny system filozoficzny, kt\u00f3ry promuje d\u0105\u017cenie do przyjemno\u015bci jako najwy\u017cszego dobra, jest wyra\u017anie widoczny w znanych utworach tego pisarza. Na przyk\u0142ad, w Sonetach krymskich Mickiewicz cz\u0119sto odwo\u0142uje si\u0119 do idei epikurejskich, takich jak:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ucieczka od cierpienia i d\u0105\u017cenie do przyjemno\u015bci,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Uznanie pi\u0119kna natury jako \u017ar\u00f3d\u0142a rado\u015bci,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Podkre\u015blanie warto\u015bci chwili obecnej.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Interpretacja epikureizmu w tw\u00f3rczo\u015bci Mickiewicza jest jednak bardziej z\u0142o\u017cona. Tw\u00f3rca ten nie promuje hedonizmu w czystej formie, lecz raczej d\u0105\u017cy do harmonii mi\u0119dzy cielesnymi i duchowymi aspektami \u017cycia. W Dziadach na przyk\u0142ad poeta przedstawia epikurejsk\u0105 koncepcj\u0119 szcz\u0119\u015bcia jako stanu r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy cierpieniem a przyjemno\u015bci\u0105, a nie jako nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 d\u0105\u017cenia do przyjemno\u015bci. Ta interpretacja tego nurtu intelektualnego jest zgodna z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 koncepcj\u0105 cierpienia jako nieod\u0142\u0105cznej cz\u0119\u015bci ludzkiego do\u015bwiadczenia.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tworczosc_Jana_Kochanowskiego\"><\/span><b>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jana Kochanowskiego<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jan Kochanowski, jeden z najwybitniejszych poet\u00f3w polskiego renesansu, cho\u0107 nie by\u0142 gorliwym epikurejczykiem, porusza\u0142 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci tematy bliskie tej filozofii. W wielu utworach Kochanowskiego odnajdujemy refleksje nad kr\u00f3tkotrwa\u0142o\u015bci\u0105 \u017cycia, ulotno\u015bci\u0105 chwil i konieczno\u015bci\u0105 czerpania rado\u015bci z bie\u017c\u0105cej chwili.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 jego s\u0142ynny cykl &#8222;Treny&#8221;, w kt\u00f3rym poeta wyra\u017ca b\u00f3l po stracie c\u00f3rki. W tych elegiach dostrzegamy g\u0142\u0119bok\u0105 refleksj\u0119 nad przemijaniem i warto\u015bci\u0105 ludzkiego \u017cycia. Cho\u0107 &#8222;Treny&#8221; s\u0105 pe\u0142ne smutku, pojawia si\u0119 w nich my\u015bl, \u017ce \u017cycie to ci\u0105g chwil, kt\u00f3re warto docenia\u0107.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W innych utworach Kochanowskiego, jak &#8222;Pie\u015b\u0144 o spustoszeniu Podola&#8221;, poeta podkre\u015bla ulotno\u015b\u0107 d\u00f3br materialnych i zmienno\u015b\u0107 ludzkiego losu. Wskazuje, jak wa\u017cne jest cieszenie si\u0119 chwil\u0105 i nie przywi\u0105zywanie si\u0119 zbytnio do rzeczy ziemskich.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W tw\u00f3rczo\u015bci Kochanowskiego nie znajdujemy dos\u0142ownego odniesienia do doktryny Epikura, wiele motyw\u00f3w i refleksji poety harmonizuje ze znanym ju\u017c w antyku podej\u015bciem do \u017cycia.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Stanislaw_Ignacy_Witkiewicz_%E2%80%93_Witkacy_a_epikureizm\"><\/span><b>Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz &#8211; Witkacy a epikureizm<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 <\/span><b>Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z epikureizmem. Jego dzie\u0142a, pe\u0142ne nami\u0119tno\u015bci i zmys\u0142owo\u015bci, odzwierciedlaj\u0105 antyczn\u0105 filozofi\u0119, kt\u00f3ra stawia na pierwszym miejscu d\u0105\u017cenie do przyjemno\u015bci. Witkiewicz, znany r\u00f3wnie\u017c jako Witkacy, w swojej tw\u00f3rczo\u015bci nie tylko opisywa\u0142, ale i \u017cy\u0142 zgodnie z epikurejsk\u0105 filozofi\u0105 \u017cycia. Jego postawa \u017cyciowa, pe\u0142na hedonizmu i d\u0105\u017cenia do intensywnych do\u015bwiadcze\u0144,\u00a0 stanowi doskona\u0142y przyk\u0142ad wp\u0142ywu tego nurtu filozoficznego na literatur\u0119 polsk\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Por\u00f3wnuj\u0105c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Witkiewicza z innymi polskimi autorami, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, jak silny wp\u0142yw na jego dzie\u0142a mia\u0142a filozofia Epikura. Poni\u017cej przedstawiamy tabel\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105, kt\u00f3ra pokazuje, jak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie autorzy pod wp\u0142ywem epikureizmu.<\/span><\/p>\n<table style=\"height: 339px;\" width=\"1110\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><b>Autor<\/b><\/td>\n<td><b>Przyk\u0142adowe dzie\u0142o<\/b><\/td>\n<td><b>Elementy epikureizmu<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz (Witkacy)<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Szewcy<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">hedonizm, d\u0105\u017cenie do intensywnych do\u015bwiadcze\u0144<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Juliusz S\u0142owacki<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Kordian<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">brak wyra\u017anych element\u00f3w epikurejskich<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Adam Mickiewicz<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Dziady<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">elementy epikurejskie s\u0105 obecne, ale nie dominuj\u0105<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Epikureizm_w_powiesciach_Henryka_Sienkiewicza_przyklad_Winicjusza\"><\/span><b>Epikureizm w powie\u015bciach Henryka Sienkiewicza: przyk\u0142ad Winicjusza<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W tw\u00f3rczo\u015bci <\/span><b>Henryka Sienkiewicza<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> cz\u0119sto mo\u017cna odnale\u017a\u0107 odniesienia do epikureizmu, cho\u0107 nie zawsze s\u0105 one bezpo\u015brednie. Autor, znany z umiej\u0119tno\u015bci tworzenia wielowymiarowych postaci, cz\u0119sto wprowadza\u0142 elementy tej filozofii do swoich bohater\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tu cho\u0107by Quo Vadis, gdzie posta\u0107 Winicjusza, pocz\u0105tkowo skupiona na ziemskich przyjemno\u015bciach, przechodzi transformacj\u0119, kt\u00f3ra prowadzi go do odrzucenia hedonizmu na rzecz chrze\u015bcija\u0144stwa. To pokazuje, jak Sienkiewicz wykorzystywa\u0142 ten nurt jako narz\u0119dzie do ukazania zmian wewn\u0119trznych swoich postaci.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poezja_Czeslawa_Milosza\"><\/span><b>Poezja Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W poezji <\/span><b>Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> epikureizm jest obecny w pewnym stopniu, lecz nie dominuje. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest zdecydowanie bardziej z\u0142o\u017cona i wielowymiarowa. Niemniej jednak mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 pewne motywy tego greckiego pr\u0105du my\u015blowego, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do cieszenia si\u0119 prostymi przyjemno\u015bciami \u017cycia, takimi jak jedzenie, picie, czy kontakt z natur\u0105. Mi\u0142osz cz\u0119sto podkre\u015bla\u0142 warto\u015b\u0107 chwili obecnej i umiej\u0119tno\u015b\u0107 czerpania rado\u015bci z ma\u0142ych rzeczy, co jest zgodne z filozofi\u0105 epikurejsk\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pod wzgl\u0119dem interpretacji, wskazywanie na ten filozoficzny nurt w poezji Czes\u0142awa Mi\u0142osza ma zar\u00f3wno swoje zalety, jak i wady. Zalet\u0105 jest g\u0142\u0119bsze zrozumienie niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w jego tw\u00f3rczo\u015bci, zw\u0142aszcza tych zwi\u0105zanych z docenianiem prostych przyjemno\u015bci \u017cycia. Wad\u0105 jest jednak to, \u017ce dorobek Epikura i jego na\u015bladowc\u00f3w stanowi tylko jeden z wielu nurt\u00f3w filozoficznych, kt\u00f3re mia\u0142y wp\u0142yw na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Mi\u0142osza. Skoncentrowanie si\u0119 jedynie na nim mo\u017ce prowadzi\u0107 do uproszcze\u0144 i niepe\u0142nej interpretacji jego poezji.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Epikureizm_w_dzielach_wspolczesnych_autorow\"><\/span><b>Epikureizm w dzie\u0142ach wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Epikureizm, jako filozofia cieszenia si\u0119 \u017cyciem, jest obecny w wielu wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142ach polskich autor\u00f3w. Olga Tokarczuk, laureatka Nagrody Nobla, cz\u0119sto w swoich powie\u015bciach odwo\u0142uje si\u0119 do idei epikurejskich, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie relacji cz\u0142owieka z natur\u0105 i otaczaj\u0105cym go \u015bwiatem. Jej powie\u015b\u0107 Prowad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych jest doskona\u0142ym przyk\u0142adem tego podej\u015bcia. R\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jerzego Pilcha, znanego z ironicznej i pe\u0142nej humoru interpretacji rzeczywisto\u015bci, nawi\u0105zuje do omawianego pr\u0105du filozoficznego. W swoich ksi\u0105\u017ckach, takich jak Inne rozkosze czy Pod Mocnym Anio\u0142em, Pilch przedstawia postaci, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105 do cieszenia si\u0119 \u017cyciem pomimo trudno\u015bci. W literaturze polskiej mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 nast\u0119puj\u0105ce tendencje:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><b>Podkre\u015blanie warto\u015bci cieszenia si\u0119 chwil\u0105<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; jest to jedno z kluczowych za\u0142o\u017ce\u0144 epikureizmu, kt\u00f3re jest cz\u0119sto obecne w literaturze polskiej.<\/span><\/li>\n<li><b>Relacja cz\u0142owieka z natur\u0105<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; wiele wsp\u00f3\u0142czesnych polskich autor\u00f3w, takich jak Tokarczuk, w swoich dzie\u0142ach podkre\u015bla znaczenie zwi\u0105zku cz\u0142owieka z natur\u0105, co jest zgodne z ideami epikurejskimi.<\/span><\/li>\n<li><b>Ironia i humor<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; te elementy, obecne w tw\u00f3rczo\u015bci Pilcha, s\u0105 cz\u0119sto wykorzystywane do przedstawienia epikurejskiego podej\u015bcia do \u017cycia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ferdydurke_i_Solaris_jako_kolejne_przyklady\"><\/span><b>Ferdydurke i Solaris jako kolejne przyk\u0142ady<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Omawiany nurt filozoficzny, cho\u0107 czasem nie\u0142atwo zauwa\u017calny, ma g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na polsk\u0105 literatur\u0119. Przyk\u0142ady epikureizmu mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wielu znanych polskich dzie\u0142ach literackich, w tym tak\u017ce w takich jak Ferdydurke Witolda Gombrowicza czy Solaris Stanis\u0142awa Lema. W Ferdydurke Gombrowicz wykorzystuje t\u0119 orientacj\u0119 intelektualn\u0105 jako narz\u0119dzie do krytyki spo\u0142ecze\u0144stwa, podkre\u015blaj\u0105c jego skupienie na przyjemno\u015bciach cielesnych kosztem duchowych. Z kolei w Solaris, Lem przedstawia epikureizm jako filozofi\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do alienacji i samotno\u015bci, gdy jest praktykowana bez umiaru.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Por\u00f3wnuj\u0105c te dwie ksi\u0105\u017cki, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, jak r\u00f3\u017cnie opisywany nurt my\u015blowy jest interpretowany i wykorzystywany przez r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w. Poni\u017cej znajduje si\u0119 tabela por\u00f3wnawcza:<\/span><\/p>\n<table style=\"height: 148px;\" width=\"1168\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><b>Ksi\u0105\u017cka<\/b><\/td>\n<td><b>Autor<\/b><\/td>\n<td><b>Interpretacja Epikureizmu<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Ferdydurke<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Witold Gombrowicz<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Epikureizm jako narz\u0119dzie krytyki spo\u0142ecze\u0144stwa<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Solaris<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Stanis\u0142aw Lem<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-weight: 400;\">Epikureizm jako filozofia prowadz\u0105ca do alienacji<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podsumowanie\"><\/span><b>Podsumowanie<\/b><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Epikureizm, pomimo cz\u0119stych b\u0142\u0119dnych skojarze\u0144 z radykalnym hedonizmem oraz skupieniem na przyjemno\u015bciach cielesnych, oferuje znacznie wi\u0119cej jako filozofia. W polskiej literaturze ten nurt cz\u0119sto jest wykorzystywany do zg\u0142\u0119biania g\u0142\u0119bszych kwestii zwi\u0105zanych z ludzkim do\u015bwiadczeniem, takich jak znaczenie cierpienia, poszukiwanie szcz\u0119\u015bcia oraz konfrontacja z w\u0142asn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105. Przyk\u0142ady te pokazuj\u0105, jak r\u00f3\u017cnorodne i bogate jest zastosowanie tej intelektualnej tradycji w literaturze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do czo\u0142owych przedstawicieli tego nurtu zaliczaj\u0105 si\u0119, cho\u0107 klasyfikacja ta jest umowna: Adam Mickiewicz, Henryk Sienkiewicz, Jan Kochanowski i inni wielcy polscy pisarze i pisarki. Warto tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce ten kierunek intelektualny cz\u0119sto bywa mylony i por\u00f3wnywany ze stoicyzmem.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cz\u0119sto epikureizm postrzegany jest jako filozofia banalnego hedonizmu i bezmy\u015blnej pogoni za przyjemno\u015bciami. Nic bardziej mylnego! W naszym artykule om\u00f3wimy zagadnienie epikureizmu w literaturze. Podamy przyk\u0142ady lektur, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 elementy tego nurtu filozoficznego i om\u00f3wimy to zagadnienie na podstawie przytaczanych postaci i autor\u00f3w.\u00a0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":5153,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[584],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5152"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5152"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5365,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5152\/revisions\/5365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}