{"id":5066,"date":"2023-12-11T07:34:14","date_gmt":"2023-12-11T06:34:14","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=5066"},"modified":"2023-12-11T12:27:35","modified_gmt":"2023-12-11T11:27:35","slug":"motyw-przemijania-w-literaturze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/","title":{"rendered":"Motyw przemijania w literaturze"},"content":{"rendered":"<p><strong>Motyw przemijania<\/strong> w literaturze jest jednym z najbardziej znacz\u0105cych temat\u00f3w, kt\u00f3ry wyst\u0119puje w r\u00f3\u017cnych utworach literackich. Jest to motyw obecny od wiek\u00f3w, poruszaj\u0105cy delikatny temat ulotno\u015bci ludzkiego \u017cycia i rzeczy doczesnych. W literaturze <strong>motyw przemijania<\/strong> pojawia si\u0119 w stwierdzeniu, \u017ce wszystko mija, a \u017cycie ludzkie jest kruche i ulotne.<\/p><div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Co_to_jest_motyw_przemijania_w_literaturze\" >Co to jest motyw przemijania w literaturze?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Aspekty_motywu_przemijania_w_dzielach_roznych_epok\" >Aspekty motywu przemijania w dzie\u0142ach r\u00f3\u017cnych epok<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#W_jakich_utworach_literackich_wystepuje_motyw_przemijania\" >W jakich utworach literackich wyst\u0119puje motyw przemijania?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Przyklady_lektur_z_motywem_przemijania\" >Przyk\u0142ady lektur z motywem przemijania<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9EPan_Tadeusz%E2%80%9D_Adama_Mickiewicza\" >&#8222;Pan Tadeusz&#8221; Adama Mickiewicza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9EChlopi%E2%80%9D_Wladyslawa_Reymonta\" >&#8222;Ch\u0142opi&#8221; W\u0142adys\u0142awa Reymonta<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9ELalka%E2%80%9D_Boleslawa_Prusa\" >&#8222;Lalka&#8221; Boles\u0142awa Prusa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Motyw_przemijania_w_tworczosci_biblijnej\" >Motyw przemijania w tw\u00f3rczo\u015bci biblijnej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Ksiega_Koheleta\" >Ksi\u0119ga Koheleta<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Adam_i_Ewa_w_kontekscie_motywu_przemijania\" >Adam i Ewa w kontek\u015bcie motywu przemijania<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Temat_przemijania_w_dzielach_literackich_baroku\" >Temat przemijania w dzie\u0142ach literackich baroku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9EO_zywocie_ludzkim%E2%80%9D_Jana_Kochanowskiego\" >&#8222;O \u017cywocie ludzkim&#8221; Jana Kochanowskiego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9EKrotkosc_zywota%E2%80%9D_%E2%80%93_Daniel_Naborowski\" >&#8222;Kr\u00f3tko\u015b\u0107 \u017cywota&#8221; &#8211; Daniel Naborowski<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Motyw_przemijania_wspolczesnie\" >Motyw przemijania wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9ENic_dwa_razy%E2%80%9D_%E2%80%93_Wislawa_Szymborska\" >&#8222;Nic dwa razy&#8221; &#8211; Wis\u0142awa Szymborska<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#%E2%80%9EPanny_z_Wilka%E2%80%9D_%E2%80%93_Jaroslaw_Iwaszkiewicz\" >\u201ePanny z Wilka\u201d &#8211; Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2023\/12\/11\/motyw-przemijania-w-literaturze\/#Podsumowanie\" >Podsumowanie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_to_jest_motyw_przemijania_w_literaturze\"><\/span>Co to jest motyw przemijania w literaturze?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Motyw przemijania w literaturze odnosi si\u0119 do tematu zmienno\u015bci i nietrwa\u0142o\u015bci ludzkiego \u017cycia oraz dobroci doczesnych<\/strong>. Odzwierciedla on ulotno\u015b\u0107 rzeczy doczesnych i przypomina o nieod\u0142\u0105cznej cesze ludzkiego losu \u2013 <strong>przemijaniu<\/strong>. W literaturze motyw ten podkre\u015bla\u0142 wieczny charakter rado\u015bci, kt\u00f3ra wynika z przyjemno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c sypki charakter materialnych d\u00f3br.<\/p>\n<p>Motyw przemijania w tekstach literackich jest wykorzystywany w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, od subtelnych nawi\u0105za\u0144 do przemijania do bezpo\u015brednich opis\u00f3w ludzkiego losu. Autorzy literaccy staraj\u0105 si\u0119 ukaza\u0107\u00a0<strong>przemijanie <\/strong>w r\u00f3\u017cnych epokach, wzbogacaj\u0105c swoje dzie\u0142a o refleksje nad nietrwa\u0142o\u015bci\u0105 istnienia. Motyw ten mo\u017ce by\u0107 <strong>podstaw\u0105 do g\u0142\u0119bokiej analizy ludzkiej egzystencji.<\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Aspekty_motywu_przemijania_w_dzielach_roznych_epok\"><\/span>Aspekty motywu przemijania w dzie\u0142ach r\u00f3\u017cnych epok<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W literaturze r\u00f3\u017cnych epok <strong>motyw przemijania<\/strong> pojawia si\u0119 w r\u00f3\u017cnych kontekstach, od antycznych opowie\u015bci po wsp\u00f3\u0142czesne wiersze. W ka\u017cdej epoce autorzy starali si\u0119 opisa\u0107 przemijanie w spos\u00f3b charakterystyczny dla swojego czasu, wykorzystuj\u0105c r\u00f3\u017cne formy i style literackie. Obecno\u015b\u0107 tego motywu pozwala na ukazanie si\u0119 negatywnego aspektu ludzkiego losu oraz stwarza pole do zadumy nad nietrwa\u0142o\u015bci\u0105 rzeczy doczesnych.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_jakich_utworach_literackich_wystepuje_motyw_przemijania\"><\/span>W jakich utworach literackich wyst\u0119puje motyw przemijania?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Motyw przemijania mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w wielu dzie\u0142ach literackich, pocz\u0105wszy od staro\u017cytnych tekst\u00f3w biblijnych, poprzez wiersze renesansowych poet\u00f3w, a\u017c po teksty wsp\u00f3\u0142czesnych pisarzy. Jest on obecny w wierszach Jan Kochanowskiego, utworach barokowych poet\u00f3w czy wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142ach Wis\u0142awy Szymborskiej, czy Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza. Ka\u017cde z tych dzie\u0142 porusza<strong> temat przemijania<\/strong> w swojej unikalnej formie, odzwierciedlaj\u0105c specyfik\u0119 danej epoki i osobiste spojrzenie autora na temat ulotno\u015bci ludzkiego istnienia.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady_lektur_z_motywem_przemijania\"><\/span>Przyk\u0142ady lektur z motywem przemijania<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Przemijanie to jedno z g\u0142\u00f3wnych <strong>motyw\u00f3w literackich<\/strong>, gdzie przemija czas, ukazuj\u0105c nietrwa\u0142o\u015b\u0107 \u017cycia i ludzkich do\u015bwiadcze\u0144. W wielu lekturach\u00a0pojawia si\u0119 motyw <strong>niepowrotnego up\u0142ywu czasu<\/strong>, kt\u00f3ry kszta\u0142tuje losy bohater\u00f3w oraz wp\u0142ywa na otaczaj\u0105cy \u015bwiat. Autorzy cz\u0119sto wykorzystuj\u0105 t\u0119 tematyk\u0119 do budowania \u015bwiadomo\u015bci przemijania, ukazuj\u0105c ulotno\u015b\u0107 chwil, starzenie si\u0119 postaci czy nieuchronno\u015b\u0107 \u015bmierci. <strong>Przemijanie <\/strong>staje si\u0119 niepewn\u0105 si\u0142\u0105, kt\u00f3ra kszta\u0142tuje relacje mi\u0119dzyludzkie, zmienia warto\u015bci i wp\u0142ywa na spo\u0142eczne normy, tworz\u0105c bogat\u0105 warstw\u0119 znaczeniow\u0105 w literaturze.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EPan_Tadeusz%E2%80%9D_Adama_Mickiewicza\"><\/span>&#8222;Pan Tadeusz&#8221; Adama Mickiewicza<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Adam Mickiewicz w epopei <strong>&#8222;Pan Tadeusz &#8211; czyli ostatni zajazd na Litwie&#8230;&#8221;<\/strong> przedstawia romantyczn\u0105 <strong>wizj\u0119 przesz\u0142o\u015bci i t\u0119sknot\u0119 za utraconymi latami m\u0142odo\u015bci<\/strong>. Epilog ukazuje t\u0119sknot\u0119 za krajem dzieci\u0144stwa i nawi\u0105zuje do czysto\u015bci pierwszej mi\u0142o\u015bci. Poemat to powr\u00f3t do kultury szlacheckiej, kt\u00f3ra przemija. Druga cz\u0119\u015b\u0107 Inwokacji jest modlitw\u0105 do Matki Boskiej o cud przywr\u00f3cenia na \u201eOjczyzny \u0142ono\u201d. Litwa staje si\u0119 utracon\u0105 krain\u0105 szcz\u0119\u015bcia, a <strong>Soplicowo symbolizuje Arkadi\u0119<\/strong>, rajski ogr\u00f3d, kt\u00f3ry mija w przesz\u0142o\u015b\u0107, staj\u0105c si\u0119 pi\u0119knym mitem.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wny bohater, Tadeusz, wraca do domu z Wilna, szukaj\u0105c dawnych wspomnie\u0144. Mickiewicz podkre\u015bla, \u017ce wszystko jest ostatnie &#8211; zajazd na Litwie, obyczaje czy przedmioty domowe. Dworek w Soplicowie reprezentuje porz\u0105dek i tradycje, kt\u00f3re znikaj\u0105 wraz z przemianami w historii Polski. Autor pragnie, aby czytelnik zobaczy\u0142 \u015bwiat jego dzieci\u0144stwa, a <strong>Soplicowo staje si\u0119 symbolem dawno\u015bci i polsko\u015bci.<\/strong> Zachodz\u0105ce w finale s\u0142o\u0144ce symbolizuje schy\u0142ek szlacheckiego \u015bwiata, pozostawiaj\u0105c \u0142agodne i sentymentalne po\u017cegnanie.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EChlopi%E2%80%9D_Wladyslawa_Reymonta\"><\/span>&#8222;Ch\u0142opi&#8221; W\u0142adys\u0142awa Reymonta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W powie\u015bci Reymonta zjawisko <strong>przemijania <\/strong>stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia opisywanej wiejskiej spo\u0142eczno\u015bci. Ch\u0142opi \u017cyj\u0105 w harmonii z natur\u0105 i jej cyklem \u017cycia, gdzie <strong>\u015bmier\u0107 i przemijanie s\u0105 nieod\u0142\u0105cznymi elementami od zawsze<\/strong>. Po lecie nast\u0119puje jesie\u0144 i zima, natura umiera, aby odrodzi\u0107 si\u0119 na nowo wiosn\u0105. Bohaterowie &#8222;Ch\u0142op\u00f3w&#8221; rozumiej\u0105 t\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107, \u017cyj\u0105c i pracuj\u0105c zgodnie z ni\u0105. Brak w nich buntu wobec praw natury i przemijania.<\/p>\n<p>\u015amier\u0107 r\u00f3wnie\u017c nie jest dla nich szokuj\u0105ca czy niezwyk\u0142a, co sprawia, \u017ce mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 nieczuli. Kiedy umiera jeden z parobk\u00f3w, Kuba, kt\u00f3ry straci\u0142 w\u0142asn\u0105 nog\u0119 z powodu gangreny, ca\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 kontynuuje zabaw\u0119 na weselu Boryny i Jagi. Wiedz\u0105 oni bowiem, \u017ce \u015bmier\u0107 i\u00a0<strong>przemijanie <\/strong>dotykaj\u0105 ka\u017cdego, i jest to zupe\u0142nie naturalne. Ludzie rodz\u0105 si\u0119 i umieraj\u0105, drzewa ziel\u0105 si\u0119, a potem opadaj\u0105 z nich li\u015bcie \u2013 wszystko to nale\u017cy do wiecznego cyklu narodzin i <strong>przemijania<\/strong>. Akceptacja tego faktu wynika z \u017cycia w harmonii z przyrod\u0105 i obserwacji jej. Jednocze\u015bnie mieszka\u0144cy wsi staraj\u0105 si\u0119 \u017cy\u0107 dobrze i uczciwie, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c oni przemin\u0105, a po \u015bmierci zostan\u0105 rozliczeni za to, jak sp\u0119dzili sw\u00f3j czas na ziemi.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ELalka%E2%80%9D_Boleslawa_Prusa\"><\/span>&#8222;Lalka&#8221; Boles\u0142awa Prusa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>&#8222;Lalka&#8221; Boles\u0142awa Prusa jest dzie\u0142em, w kt\u00f3rym <strong>motyw przemijania<\/strong> jest obecny na wielu p\u0142aszczyznach. Po pierwsze, autor ukazuje <strong>przemijanie spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego pod koniec wieku XIX<\/strong>, kt\u00f3re stoi na granicy istotnych zmian spo\u0142ecznych, gospodarczych i politycznych. Zanikaj\u0105ce warto\u015bci arystokracji i pojawienie si\u0119 nowej klasy przedsi\u0119biorczej ilustruj\u0105 dynamiczne przemiany epoki.<\/p>\n<p>Po drugie, Prus przedstawia <strong>przemijanie jako aspekt mi\u0142o\u015bci<\/strong>. G\u0142\u00f3wny bohater, Stanis\u0142aw Wokulski, prze\u017cywa transformacj\u0119 uczu\u0107 wobec Izabeli Le\u0144skiej. W pewnym momencie przestaje j\u0105 kocha\u0107, a rozmowa ze Starskim ods\u0142ania przed nim brutaln\u0105 prawd\u0119 \u2013 jego uczucia by\u0142y jedynie wynikiem wykreowanego przez siebie wizerunku Izabeli. Ta bolesna \u015bwiadomo\u015b\u0107 stanowi dramatyczny przebieg <strong>motywu przemijania<\/strong> na p\u0142aszczy\u017anie osobistej dla g\u0142\u00f3wnego bohatera.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Motyw_przemijania_w_tworczosci_biblijnej\"><\/span>Motyw przemijania w tw\u00f3rczo\u015bci biblijnej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Biblia jako wielki testament wi\u0105\u017ce temat <strong>przemijania <\/strong>z grzechem pierworodnym i upadkiem cz\u0142owieka. Motyw przemijania pojawia si\u0119 w stwierdzeniach odnosz\u0105cych si\u0119 do marno\u015bci ludzkiego losu, podkre\u015blaj\u0105c kruchy charakter doczesnych przyjemno\u015bci. <strong>Vanitas, czyli marno\u015b\u0107<\/strong>, to motyw obecny zar\u00f3wno w Ksi\u0119dze Koheleta, jak i innych tekstach biblijnych, kt\u00f3re ukazuj\u0105 nietrwa\u0142o\u015b\u0107 szcz\u0119\u015bcia materialnego i ulotno\u015b\u0107 \u017cycia ludzkiego.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ksiega_Koheleta\"><\/span>Ksi\u0119ga Koheleta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>&#8222;Vanitas vanitatum et omnia vanitas&#8221; &#8211; to znaczy <strong>&#8222;marno\u015b\u0107 nad marno\u015bciami i wszystko marno\u015b\u0107&#8221;<\/strong>, jak g\u0142osi Ksi\u0119ga Koheleta, jedno z dydaktycznych pism Starego Testamentu. Jednym z g\u0142\u00f3wnych motyw\u00f3w ksi\u0119gi jest <strong>vanitas, czyli marno\u015b\u0107<\/strong>, kt\u00f3re opisuje natur\u0119 ludzkiego losu. Ksi\u0119ga\u00a0opowiada o <strong>krucho\u015bci i u\u0142omno\u015bci ludzkiego \u017cycia<\/strong>. Tekst opowiada o refleksjach na temat sensu \u017cycia i istnienia ludzi. Z tych rozwa\u017ca\u0144 wynika, \u017ce trudno przypisa\u0107 jak\u0105kolwiek istotn\u0105 warto\u015b\u0107, poniewa\u017c nic nie wydaje si\u0119 by\u0107 rzeczywi\u015bcie trwa\u0142e.<\/p>\n<p>Ksi\u0119ga Koheleta jest pe\u0142na refleksji na temat ulotno\u015bci i nietrwa\u0142o\u015bci ziemskich przyjemno\u015bci. Autor zaznacza, \u017ce wszystko mija, a nic nie trwa wiecznie. Przemijanie to nieod\u0142\u0105czna cecha ludzkiego losu.\u00a0<strong>Motyw przemijania<\/strong> pojawia si\u0119 w stwierdzeniach odnosz\u0105cych si\u0119 do up\u0142ywu czasu i nietrwa\u0142o\u015bci ziemskiej w\u0119dr\u00f3wki. Ksi\u0119ga ukazuje, \u017ce nawet najbardziej przyjemne chwile s\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142e, a\u00a0ludzkie istnienie jest poddane nieuchronnemu biegu czasu, co prowadzi do refleksji nad nietrwa\u0142o\u015bci\u0105 wszelkich d\u00f3br doczesnych.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Adam_i_Ewa_w_kontekscie_motywu_przemijania\"><\/span>Adam i Ewa w kontek\u015bcie motywu przemijania<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W kontek\u015bcie <strong>motywu przemijania<\/strong>, historia Adama i Ewy jest ukazaniem konsekwencji grzechu pierworodnego i kruchego charakteru doczesno\u015bci. <strong>Motyw przemijania jest obecny w opisie ich wygnania z Raju<\/strong>, pokazuj\u0105c ulotno\u015b\u0107 szcz\u0119\u015bcia i nami\u0119tno\u015bci oraz kruchy charakter ludzkiej egzystencji. Biblia odnosi si\u0119 do przemijania i nietrwa\u0142o\u015bci\u00a0ludzkiego losu, ukazuj\u0105c nietrwa\u0142o\u015b\u0107 i ulotno\u015b\u0107 tego, co ziemskie.<\/p>\n<p>W tym kontek\u015bcie pojawia si\u0119 stwierdzenie Boga: <strong>&#8222;prochem jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz&#8221;<\/strong>, co symbolizuje nietrwa\u0142o\u015b\u0107 ludzkiego istnienia i przypomina nam o nieuchronno\u015bci \u015bmierci. Jedne rzeczy si\u0119 ko\u0144cz\u0105 bezpowrotnie, podkre\u015blaj\u0105c nietrwa\u0142o\u015b\u0107 i ulotno\u015b\u0107 wszelkich ziemskich do\u015bwiadcze\u0144. \u017bycie, przemijaj\u0105c, stawia przed nami wyzwanie, by\u015bmy \u017cyli godnie i z pe\u0142nym zrozumieniem\u00a0<strong>ulotno\u015bci <\/strong>naszego istnienia. Niegdysiejsze chwile staj\u0105 si\u0119 wspomnieniem, a czas nieub\u0142agalnie <strong>przemija <\/strong>nasze \u017cycie. Wobec tego, b\u0105d\u017a pewny, \u017ce ka\u017cdy dzie\u0144 to dar, kt\u00f3ry warto doceni\u0107, a jednocze\u015bnie przypomnienie o nietrwa\u0142o\u015bci ludzkiego losu.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Temat_przemijania_w_dzielach_literackich_baroku\"><\/span>Temat przemijania w dzie\u0142ach literackich baroku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Motyw vanitas<\/strong> zacz\u0105\u0142 si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 g\u0142\u00f3wnie w okresie \u015bredniowiecza, jednak rozwin\u0105\u0142 si\u0119 pe\u0142ni dopiero w epoce baroku. W tamtych czasach ludzie poszukiwali nowych perspektyw na \u015bwiat, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na kwestie <strong>przemijalno\u015bci <\/strong>i nieuchronnej \u015bmiertelno\u015bci. Odzwierciedlano aspekty, kt\u00f3re dot\u0105d uwa\u017cane by\u0142y za nieestetyczne i niegodne uwiecznienia. Ten zwrot wynika\u0142 z panuj\u0105cych w\u00f3wczas warunk\u00f3w spo\u0142ecznych, takich jak rozw\u00f3j kontrreformacji, liczne konflikty zbrojne i epidemie, kt\u00f3re sk\u0142ania\u0142y tw\u00f3rc\u00f3w barokowych do refleksji nad tajemnic\u0105 przemijalno\u015bci ludzkiego istnienia oraz nieuchronno\u015bci\u0105 \u015bmierci. W rezultacie sztuka i <strong>literatura baroku<\/strong> sta\u0142y si\u0119 bogate w symbolik\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z tym fundamentalnym tematem. Barokowi poeci, jak Jan Kochanowski czy Daniel Naborowski, poruszali przemijanie w swoich wierszach, wskazuj\u0105c na kr\u00f3tko\u015b\u0107 i nietrwa\u0142o\u015b\u0107 ziemskich przyjemno\u015bci.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EO_zywocie_ludzkim%E2%80%9D_Jana_Kochanowskiego\"><\/span>&#8222;O \u017cywocie ludzkim&#8221; Jana Kochanowskiego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Utw\u00f3r \u201eO \u017cywocie ludzkim\u201d Jana Kochanowskiego g\u0142\u0119boko penetruje bezsensowno\u015b\u0107<strong>\u00a0ludzkiego losu<\/strong>, ukazuj\u0105c nieod\u0142\u0105czn\u0105 cech\u0119 naszego bytu &#8211; nietrwa\u0142o\u015b\u0107 ziemskich przyjemno\u015bci i przelotno\u015b\u0107 ludzkiego istnienia. W tej poetycznej refleksji, czas jawi si\u0119 jako nieuchronny sprawca <strong>przemijania<\/strong>, mierzony mgnieniem oka, gdy przemijaj\u0105 lata \u017cycia. Kochanowski w swej filozoficznej analizie wskazuje, \u017ce ka\u017cde szcz\u0119\u015bcie, cho\u0107by najwi\u0119ksze, stanowi jedynie chwilowe dobro, podlegaj\u0105ce u\u0142omno\u015bci czasu na z\u0142e chwile. <strong>Przemijaj\u0105 <\/strong>rzeczy, kt\u00f3re zdawa\u0142y si\u0119 trwa\u0142e, a ludzkie istnienie staje si\u0119 miejscem, gdzie zag\u0142\u0119bi\u0107 mo\u017cna sens istnienia poprzez zrozumienie nietrwa\u0142o\u015bci. Zatem, aby pozwoli\u0107 \u017cy\u0107 godnie, konieczne jest zrozumienie, \u017ce \u017cycie jest jak mgnienie oka, a jedyn\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest nieuchronne przemijanie wszystkich rzeczy, kt\u00f3re uchwycone s\u0105 w efemerycznym ta\u0144cu czasu.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EKrotkosc_zywota%E2%80%9D_%E2%80%93_Daniel_Naborowski\"><\/span>&#8222;Kr\u00f3tko\u015b\u0107 \u017cywota&#8221; &#8211; Daniel Naborowski<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Utw\u00f3r Naborowskiego opisuje ulotno\u015b\u0107 i szybko\u015b\u0107, z jak\u0105 \u017cycie <strong>przemija <\/strong>&#8211; cz\u0142owiek ledwie zaczyna istnienie, a ju\u017c jego los dobiega ko\u0144ca; na \u015bwiecie pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne pokolenia, a jednostka sama znika r\u00f3wnie szybko, co mrugni\u0119cie oka. <strong>Poeta por\u00f3wnuje trwa\u0142o\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia do cienia czy dymu<\/strong>, ukazuj\u0105c jego krucho\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 zako\u0144czenia. Jednocze\u015bnie <strong>przemijanie <\/strong>cz\u0142owieka jest nieuniknione, nie da si\u0119 go powstrzyma\u0107; ka\u017cdy cz\u0142owiek do\u015bwiadcza go, niezale\u017cnie od swojego maj\u0105tku czy pozycji spo\u0142ecznej. Dzie\u0142o Naborowskiego stanowi manifest barokowego <strong>motywu vanitas<\/strong>, towarzysz\u0105cego tw\u00f3rcom \u015bwiadomym w\u0142asnej \u015bmiertelno\u015bci. Tego typu dzie\u00ad\u0142a stanowi\u0142y pr\u00f3b\u0119 pogodzenia si\u0119 z przemijaniem i z tym, jak wiele \u017cycia jest w stanie odebra\u0107 cz\u0142owiekowi.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Motyw_przemijania_wspolczesnie\"><\/span>Motyw przemijania wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Motyw przemijania we wsp\u00f3\u0142czesnych utworach literackich ukazuje si\u0119 jako refleksja nad nietrwa\u0142o\u015bci\u0105 ludzkiego istnienia\u00a0i efemeryczno\u015bci\u0105 chwil. Autorzy wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142 poetyckich eksploruj\u0105 t\u0119 tematyk\u0119,\u00a0<strong>aby wyrazi\u0107 t\u0119sknot\u0119 za utraconymi momentami i zastanowi\u0107 si\u0119 nad kondycj\u0105 ludzkiego istnienia w obliczu up\u0142ywaj\u0105cego czasu<\/strong>. Poprzez r\u00f3\u017cnorodne gatunki literackie, od powie\u015bci po poezj\u0119, wsp\u00f3\u0142czesna literatura anga\u017cuje czytelnik\u00f3w do refleksji nad nietrwa\u0142o\u015bci\u0105 \u017cycia i konieczno\u015bci\u0105 doceniania ka\u017cdego prze\u017cytego momentu.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ENic_dwa_razy%E2%80%9D_%E2%80%93_Wislawa_Szymborska\"><\/span><strong>&#8222;Nic dwa razy&#8221; &#8211; <\/strong>Wis\u0142awa Szymborska<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Wis\u0142awa Szymborska w swej poezji cz\u0119sto odnosi si\u0119 do motywu przemijania. W utworze <strong>&#8222;Nic dwa razy si\u0119 nie zdarza&#8221;<\/strong> zawarty jest ten motyw oraz unikalno\u015bci ludzkiego istnienia, ukazuj\u0105cy, \u017ce nie ma powt\u00f3rze\u0144. Wa\u017cne jest, aby by\u0107 \u015bwiadomym tego faktu i starannie <strong>korzysta\u0107 z ka\u017cdej chwili \u017cycia, kieruj\u0105c uwag\u0119 na to, co jest istotne i wa\u017cne<\/strong>. Nale\u017cy docenia\u0107 szcz\u0119\u015bcie w ka\u017cdej godzinie \u017cycia, gdy\u017c jest zbyt kr\u00f3tkie, aby marnowa\u0107 je na smutek. Odnalezienie pe\u0142ni \u017cyciowej rado\u015bci wymaga zaanga\u017cowania w bie\u017c\u0105cy moment, co sprawia, \u017ce \u017cycie staje si\u0119 bardziej warto\u015bciowe i satysfakcjonuj\u0105ce.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9EPanny_z_Wilka%E2%80%9D_%E2%80%93_Jaroslaw_Iwaszkiewicz\"><\/span>\u201ePanny z Wilka\u201d &#8211; Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz w swym utworze przedstawia konfrontacj\u0119 z krain\u0105 swojej szcz\u0119\u015bliwej m\u0142odo\u015bci. &#8222;Panny z Wilka&#8221; to opowiadanie o Wik\u00adto\u00adrze, m\u0119\u017cczy\u017anie, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142 po latach do dworku, gdzie sp\u0119dzi\u0142 swoj\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107 ze wspomnianymi pannami. Jednak\u017ce, po czasie zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce <strong>zmiana jest nieuchronna<\/strong>. Dw\u00f3rek straci\u0142 swoj\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107, a panny sta\u0142y si\u0119 doros\u0142ymi kobieta\u00admi z rodzinami. \u015amier\u0107 ukochanej Feli pograb\u0142a go w realiach <strong>krucho\u015bci ludzkiego istnienia<\/strong>. Konfrontacja z taka zmian\u0105 przywoduje refleksj\u0119 nad w\u0142as\u00adnym \u017cyciem i up\u0142ywem czasu. Wik\u00adtor zdaj\u0119 so\u00adbie spraw\u0119, \u017ce i on ulega zmianie. Obserwuj\u0105c, jak inni znajomi stali si\u0119 do\u00adro\u00ads\u0142ymi, rozmy\u015bla nad u\u015bwia\u00addo\u00admie\u00adniem so\u00adbie, \u017ce na nie\u00adgo r\u00f3w\u00adnie\u017c wp\u0142y\u00adwa czas.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podsumowanie\"><\/span>Podsumowanie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Motyw przemijania<\/strong> w literaturze g\u0142\u0119boko wpisuje si\u0119 w temat przemijania ludzkiego losu, rzucaj\u0105c \u015bwiat\u0142o na kr\u00f3tkotrwa\u0142o\u015b\u0107\u00a0zar\u00f3wno tego, co ziemskie, jak i pozaziemskie. Ukazuje nietrwa\u0142o\u015b\u0107 istnienia, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c <strong>ulotno\u015b\u0107 chwil i nieuchronno\u015b\u0107 up\u0142ywu czasu<\/strong>. W utworach literackich odnajdujemy refleksje na temat nietrwa\u0142o\u015bci ludzkiego istnienia, kt\u00f3rej symbolami staj\u0105 si\u0119 przemijaj\u0105ce ziemskie pi\u0119kno i duchowe warto\u015bci. W &#8222;<strong>Wielkim Testamencie&#8221; Francoisa Villona<\/strong> przemijanie manifestuje si\u0119 poprzez melancholijn\u0105 nostalgi\u0119 za utracon\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra ju\u017c nieuchronnie powraca, oraz za spraw\u0105 utraty pi\u0119kna i si\u0142y, kt\u00f3re czas bezwzgl\u0119dnie przekszta\u0142ca i umacnia. Motyw ten stanowi wi\u0119c nie tylko filozoficzne rozwa\u017cania nad nietrwa\u0142o\u015bci\u0105 \u017cycia, ale tak\u017ce artystyczne oddanie t\u0119sknoty za tym, co ju\u017c nieodwracalnie przemin\u0119\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Motyw przemijania w literaturze jest jednym z najbardziej znacz\u0105cych temat\u00f3w, kt\u00f3ry wyst\u0119puje w r\u00f3\u017cnych utworach literackich. Jest to motyw obecny od wiek\u00f3w, poruszaj\u0105cy delikatny temat ulotno\u015bci ludzkiego \u017cycia i rzeczy doczesnych. W literaturze motyw przemijania pojawia si\u0119 w stwierdzeniu, \u017ce wszystko mija, a \u017cycie ludzkie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":5092,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[584],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5066"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5070,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5066\/revisions\/5070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}