{"id":1723,"date":"2021-08-13T10:37:26","date_gmt":"2021-08-13T08:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=1723"},"modified":"2021-11-03T14:50:47","modified_gmt":"2021-11-03T13:50:47","slug":"kim-byl-walter-scott-i-czym-jest-powiesc-walterskotowska-250-rocznica-urodzin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2021\/08\/13\/kim-byl-walter-scott-i-czym-jest-powiesc-walterskotowska-250-rocznica-urodzin\/","title":{"rendered":"Kim by\u0142 Walter Scott i czym jest powie\u015b\u0107 walterskotowska? [250 rocznica urodzin]"},"content":{"rendered":"<p><strong>Walter Scott to angielski poeta i powie\u015bciopisarz. Z wykszta\u0142cenia prawnik, pasjonowa\u0142 si\u0119 starym pi\u015bmiennictwem. Przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania powie\u015bci historycznej, zwanej od jego imienia walterskotowsk\u0105. 15 sierpnia przypada 250 rocznica urodzin pisarza. <\/strong><\/p><div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2021\/08\/13\/kim-byl-walter-scott-i-czym-jest-powiesc-walterskotowska-250-rocznica-urodzin\/#Walter_Scott_%E2%80%93_tworczosc\" >Walter Scott \u2013 tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2021\/08\/13\/kim-byl-walter-scott-i-czym-jest-powiesc-walterskotowska-250-rocznica-urodzin\/#Walter_Scott_%E2%80%93_ksiazki\" >Walter Scott \u2013 ksi\u0105\u017cki\u00a0<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2021\/08\/13\/kim-byl-walter-scott-i-czym-jest-powiesc-walterskotowska-250-rocznica-urodzin\/#Powiesc_historyczna_Waltera_Scotta\" >Powie\u015b\u0107 historyczna Waltera Scotta<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<p>Scott urodzi\u0142 si\u0119 15 sierpnia 1777 roku w Edynburgu w szacownej rodzinie mieszcza\u0144skiej, kt\u00f3ra pochodzi\u0142a z Selkirkshire. Jako dziecko interesowa\u0142 si\u0119 legendami o szkockiej granicy i bardzo du\u017co czyta\u0142. By\u0142 pionierem romantyzmu nie tylko angielskiego, ale i europejskiego. Mia\u0142 znacz\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j literatury oraz zwi\u0119kszenie literackiego presti\u017cu swojego kraju \u2013 Szkocji. O\u017cywi\u0142 szkock\u0105 balladow\u0105 poezj\u0119 ludow\u0105, pie\u015bni i legendy, przenosz\u0105c je na teren literatury uznawanej za artystyczn\u0105.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Walter_Scott_%E2%80%93_tworczosc\"><\/span><strong>Walter Scott \u2013 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 <\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>W pierwszej fazie swej tw\u00f3rczo\u015bci, czyli do 1812 roku, <a href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/autor\/walter-scott\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Scott<\/a> uprawia\u0142 powie\u015b\u0107 poetyck\u0105, kt\u00f3r\u0105 rozwin\u0105\u0142 w takich utworach, jak \u201ePie\u015b\u0144 ostatniego minstrela\u201d (1805) i \u201ePani jeziora\u201d (1810). Pocz\u0105tkowo prze\u0142o\u017cy\u0142 ballady romantyczne \u201eLenora\u201d i \u201eWolny strzelec\u201d G. A. B\u00fcrgera oraz dramat \u201eGoetz von Berlichingen\u201d J. W. Goethego. W wierszach Waltera Scotta mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 jego wieloletnie zainteresowanie szkock\u0105 histori\u0105.<\/p>\n<p>W p\u00f3\u017aniejszym czasie wyda\u0142 zbi\u00f3r ballad szkockich, w kt\u00f3rych zawar\u0142 tak\u017ce swoje utwory. Od tego czasu stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej popularny. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 porusza\u0142a temat ba\u015bniowo-rycerskich dziej\u00f3w Szkocji, podejmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce opisu angielskiego i francuskiego udzia\u0142u w wyprawach krzy\u017cowych.<\/p>\n<p>Wraz z przyjacielem J. Ballantyne utworzy\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119 wydawnicz\u0105 w Edynburgu w 1809 roku. Niestety jego firma upadla w 1826 roku, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 zarobk\u00f3w z jego p\u00f3\u017aniejszych tekst\u00f3w musia\u0142a zosta\u0107 przeznaczona na sp\u0142at\u0119 d\u0142ug\u00f3w. Do \u015bmierci nie uda\u0142o mu si\u0119 sp\u0142aci\u0107 ca\u0142ej zaci\u0105gni\u0119tej po\u017cyczki.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Walter_Scott_%E2%80%93_ksiazki\"><\/span><strong><a href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/autor\/walter-scott\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Walter Scott \u2013 ksi\u0105\u017cki<\/a>\u00a0<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Pierwsz\u0105 powie\u015bci\u0105 by\u0142 \u201e<a href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/waverley-walter-scott\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Waverley<\/a>\u201d (1814). Kolejne to m.in. \u201e<a href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/rob-roy-walter-scott\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rob Roy<\/a>\u201d (1918), \u201eNarzeczona z Lammermooru (1819) \u201e<a href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/ivanhoe-1950r-2-2485295\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ivanhoe<\/a>\u201d (1819), czy \u201eKenilworth\u201d (1821). Scott pisa\u0142 tak\u017ce dramaty, z kt\u00f3ry najbardziej znanym jest \u201eTragedia Ayrshirska\u201d, biografie i dzie\u0142a historyczne.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powiesc_historyczna_Waltera_Scotta\"><\/span><strong>Powie\u015b\u0107 historyczna Waltera Scotta<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Scott pisz\u0105c swoje powie\u015bci szczeg\u00f3lnie skupia\u0142 si\u0119 na jak wierniejszym odtworzeniu fakt\u00f3w historycznych oraz ukazaniu kolorytu danego regionu. Skupia\u0142 si\u0119 na przedstawieniu fikcyjnych los\u00f3w bohater\u00f3w, osadzaj\u0105c ich dzieje w czasie autentycznych wydarze\u0144 historycznych. Stworzy\u0142 ten gatunek praktycznie od podstaw.<\/p>\n<p>Scott by\u0142 zwolennikiem odr\u0119bno\u015bci politycznej Szkocji i piewc\u0105 jej walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Przyczyni\u0142 si\u0119 do scementowania ustanowionej w 1707 roku unii realnej Szkocji i Anglii, dot\u0105d po\u0142\u0105czonych jedynie uni\u0105 personaln\u0105. Dzi\u0119ki niemu Anglicy i Szkoci lepiej j\u0105 poznali. Tak\u017ce cz\u0119\u015bciowo dzi\u0119ki niemu historia sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym przedmiotem zainteresowa\u0144 naukowych na pocz\u0105tku XIX wieku w Anglii i w Europie. Powie\u015b\u0107 <a href=\"https:\/\/tezeusz.pl\/autor\/walter-scott\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Waltera Scotta<\/a> wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wychowawcz\u0105, narodow\u0105 misj\u0105 i wywar\u0142a wp\u0142yw na inne literatury. U nas by\u0142a kontynuowana przez Kraszewskiego i Sienkiewicza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Walter Scott to angielski poeta i powie\u015bciopisarz. Z wykszta\u0142cenia prawnik, pasjonowa\u0142 si\u0119 starym pi\u015bmiennictwem. Przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania powie\u015bci historycznej, zwanej od jego imienia walterskotowsk\u0105. 15 sierpnia przypada 250 rocznica urodzin pisarza. Scott urodzi\u0142 si\u0119 15 sierpnia 1777 roku w Edynburgu w szacownej rodzinie mieszcza\u0144skiej, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":1724,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1723"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2026,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1723\/revisions\/2026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}