{"id":1113,"date":"2019-10-30T12:21:57","date_gmt":"2019-10-30T11:21:57","guid":{"rendered":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/?p=1113"},"modified":"2019-10-30T12:36:29","modified_gmt":"2019-10-30T11:36:29","slug":"wyprawa-metafizyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/2019\/10\/30\/wyprawa-metafizyczna\/","title":{"rendered":"Wyprawa metafizyczna"},"content":{"rendered":"

Czy mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119, \u017ce ludzie o szczeg\u00f3lnej wra\u017cliwo\u015bci odbieraj\u0105 echa dawnych wydarze\u0144, kt\u00f3re w jaki\u015b spos\u00f3b wci\u0105\u017c rozgrywaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy nami?\u00a0<\/i><\/span>Niech za s\u0142owo wst\u0119pne pos\u0142u\u017cy mi tym razem odpowied\u017a na to pytanie. Tak, zdecydowanie tak. Powiem wi\u0119cej \u2013 nie tyle mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, co zdarza si\u0119. Ca\u0142y czas.\u00a0<\/span>Zapraszam na wypraw\u0119 metafizyczn\u0105.<\/span><\/h2>\n

Powie\u015b\u0107 prezentuje si\u0119 bardzo okazale, je\u015bli chodzi o gabaryty. Ma pi\u0119knie zaprojektowan\u0105 ok\u0142adk\u0119 i ciekaw\u0105 notk\u0119 redaktorsk\u0105. Na pierwszy rzut oka kusi s\u0142odk\u0105 woni\u0105 czego\u015b, co najprawdopodobniej dobrze si\u0119 sprzeda. Rozpoczynaj\u0105c lektur\u0119 mam mieszane uczucia, bo jednak ta handlowa otoczka troch\u0119 mnie odstrasza, ale pierwsze s\u0142owa rozwiewaj\u0105 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci. Tekst jest bowiem nieziemsko dobry. Jest doskona\u0142y od pocz\u0105tku do ko\u0144ca. I od razu zaznacz\u0119, \u017ce wyraz \u2018nieziemski \u2018 staje si\u0119 tutaj kluczem do najdalszych nawet zak\u0105tk\u00f3w interpretacyjnych, bo to, o czym si\u0119 tutaj opowiada, w istocie nie jest w \u017caden spos\u00f3b ograniczone ziemsk\u0105 pow\u0142ok\u0105. Nastr\u00f3j mi si\u0119 wi\u0119c udziela i od razu zaczynam si\u0119 zastanawia\u0107 nad przechodzeniem fali w materi\u0119, nad oddzielaniem duszy od cia\u0142a ( za \u017cycia rzecz jasna), nad cz\u0105steczkami kosmicznego py\u0142u, kt\u00f3ry pami\u0119ta \u2018wielki wybuch\u2019, i z kt\u00f3rego wszystko jest zbudowane. R\u00f3wnie\u017c ludzie i ich szeroko poj\u0119ty wewn\u0119trzny \u015bwiat, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie przede wszystkim ludzie. Tak, to jest dok\u0142adnie ten poziom abstrakcji. Poziom, kt\u00f3ry zdaje si\u0119 oddzia\u0142ywa\u0107 na jakie\u015b kompletnie nieznane p\u0142aszczyzny umys\u0142u, kt\u00f3ry wierci dziury w m\u00f3zgu. Ale po kolei\u2026 Bohaterem g\u0142\u00f3wnym, co stanowi pewnego rodzaju innowacj\u0119 na wsp\u00f3\u0142czesnym gruncie, jest miejsce. Klasztor kartuz\u00f3w i jego dzieje. Osobliwa kronika prowadzona od roku 1379 do 2015. Opowie\u015b\u0107 spisana z detaliczn\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o historyczn\u0105 wiarygodno\u015b\u0107. Przetaczaj\u0105ce si\u0119 dostojnie wojny i epidemie, starodawne zawody, jak cho\u0107by kat, idealnie oddana atmosfera poszczeg\u00f3lnych epok. A to wszystko skontrastowane ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 form\u0105 j\u0119zykow\u0105, z dialogami, kt\u00f3re mogliby\u015bmy wypowiada\u0107 dzisiaj, z niezmiernie rzadko pojawiaj\u0105cymi si\u0119 archaizmami. Zabieg ten daje niepokoj\u0105ce wra\u017cenie p\u0142ynno\u015bci, zmienno\u015bci polegaj\u0105cej na powrotach w to samo miejsce, na cyklach, kt\u00f3re bole\u015bnie zaburzaj\u0105 oswojon\u0105 linearno\u015b\u0107 egzystencji. Miejsce, kt\u00f3re wraca we wspomnieniach i snach. Energia, kt\u00f3ra zdaje si\u0119 przenika\u0107 czasoprzestrze\u0144. Mistycyzm po\u0142\u0105czony z dywagacjami naukowymi. Fizyka kwantowa okraszona szelmowskim u\u015bmieszkiem duchowo\u015bci. A przedziwnym uciele\u015bnieniem tej niezwyk\u0142ej mieszaniny staje si\u0119 b\u0142\u0119kitny kot. Zwierze b\u0119d\u0105ce tajemnicz\u0105 konstrukcj\u0105 niezwyk\u0142ych gen\u00f3w i kosmicznej energii.<\/span><\/p>\n

Motywy m\u0105dro\u015bci zwierz\u0119cej s\u0105 mi bardzo bliskie i ch\u0119tnie si\u0119 do nich odnosz\u0119. Zwierz\u0119ta obserwuj\u0105ce ludzi z rozwag\u0105, nonszalancj\u0105, a czasem r\u00f3wnie\u017c pogard\u0105, zazwyczaj wprowadzaj\u0105 do tekstu specyficzn\u0105 symbolik\u0119. W Przyczynku do historii rado\u015bci<\/i> by\u0142y jask\u00f3\u0142ki, w Dziko\u015bci<\/i> pojawi\u0142y si\u0119 insekty i szczury. Tutaj mamy koty. Niebieskie. Dostojne stworzenia, kt\u00f3re towarzysz\u0105 bohaterom podczas ich ziemskich w\u0119dr\u00f3wek, i kt\u00f3re przypominaj\u0105 o pewnej cykliczno\u015bci los\u00f3w wszech\u015bwiata. Wszystko jest bowiem jedn\u0105 materi\u0105, wszystko sk\u0142ada si\u0119 z identycznych atom\u00f3w, a kosmiczny gen, kt\u00f3ry w\u0119druje przez pokolenia odzywa si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w istotach dziwnych, trudnych, tajemniczych.<\/span><\/p>\n

Autorka z wielk\u0105 skrupulatno\u015bci\u0105 skupia si\u0119 na detalu historycznym i cho\u0107, rzecz jasna, ja najmocniej odczuwam tutaj \u015bredniowiecze, to i inne okresy maj\u0105 te\u017c swoje pi\u0119\u0107 minut. Z ogromn\u0105 rado\u015bci\u0105 stwierdzam jednak, i\u017c utw\u00f3r, mimo oczywistych skojarze\u0144, nie przypomina Imienia r\u00f3\u017cy<\/i> na poziomie stylistycznym. W tej opowie\u015bci nie chodzi bowiem o semantyczne labirynty i kunsztowne zagadki kryminalne. Tutaj mamy do czynienia z pewnym procesem, z magicznym przenikaniem. Natomiast atmosfera jest jak najbardziej zbli\u017cona do dzie\u0142a Umberto Eco. Mamy wi\u0119c zimne klasztorne mury, refektarze, nieszpory, worki pokutne i ca\u0142\u0105 bezwzgl\u0119dn\u0105 ascez\u0119 tamtych czas\u00f3w. No i pojawia si\u0119 w\u0105tek absolutnie zachwycaj\u0105cy, a mianowicie \u2013 zakazane ksi\u0119gi! Dzie\u0142a palone, niszczone, ukrywane, spisywane w najg\u0142\u0119bszej tajemnicy. Dzie\u0142a, kt\u00f3re dzi\u0119ki nie do ko\u0144ca racjonalnym konfiguracjom narracyjnym, spe\u0142niaj\u0105 bardzo nietypowe funkcje. Staj\u0105 si\u0119 np. pos\u0142aniem dla rodz\u0105cej kotki, lub podstawk\u0105 pod g\u0142owy dla kata. C\u00f3\u017c, metafizyka totalna, osmoza rozmaitych energii i przes\u0142anie, kt\u00f3re jawi si\u0119 jako co\u015b w rodzaju harmonii ukrytej w chaosie.<\/span><\/p>\n

Lubi\u0119 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 azylem dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Lubi\u0119 bizantyjskie formy leksykalne, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 w sobie najrozmaitsze w\u0105tki. Pewnie dlatego tak bardzo podoba mi si\u0119 ta nieco magiczna historia. Odnajduje w niej bardzo wiele p\u0142aszczyzn literacko wr\u0119cz idealnych. Natomiast posta\u0107 zakonnicy, kt\u00f3ra po tym jak zostaje zamurowana w pustelni, oddaje si\u0119 praktykom z pogranicza NDE i przenika przez \u015bciany, aby uzdrawia\u0107 miejscow\u0105 gawied\u017a, jest najzwyczajniej w \u015bwiecie doskona\u0142a. Ale\u2026 uwaga, uwaga\u2026 jak wiadomo, niekt\u00f3re sytuacje nigdy si\u0119 nie ko\u0144cz\u0105 i trwaj\u0105 np. w naszych snach. Nie jest wi\u0119c wykluczone, \u017ce matka Alma kogo\u015b cichaczem nawiedzi. Zreszt\u0105 ca\u0142kiem niedawno znaleziono podobno w zaro\u015blach dzikiego kota. Niebieskiego.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119, \u017ce ludzie o szczeg\u00f3lnej wra\u017cliwo\u015bci odbieraj\u0105 echa dawnych wydarze\u0144, kt\u00f3re w jaki\u015b spos\u00f3b wci\u0105\u017c rozgrywaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy nami?\u00a0Niech za s\u0142owo wst\u0119pne pos\u0142u\u017cy mi tym razem odpowied\u017a na to pytanie. Tak, zdecydowanie tak. Powiem wi\u0119cej \u2013 nie tyle mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, co […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1115,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1113"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1116,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1113\/revisions\/1116"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tezeusz.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}